ยารักษาเริมที่อวัยวะเพศ

เริมที่อวัยวะเพศ (Genital Herpes) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากไวรัส Herpes Simplex Virus หรือ HSV มี 2 สายพันธุ์ คือ HSV-1 (มักทำให้เป็นเริมที่ริมฝีปาก แต่ก็ทำให้เกิดเริมที่อวัยวะเพศได้เช่นกัน) และ HSV-2 (สาเหตุหลักของเริมที่อวัยวะเพศ)

เมื่อติดเชื้อแล้ว ไวรัสจะฝังตัวอยู่ในปมประสาทของร่างกายตลอดชีวิต ซึ่งหมายความว่าอาจกลับมากำเริบได้เป็นระยะๆ โดยเฉพาะเมื่อร่างกายอ่อนแอหรือภูมิคุ้มกันลดลง แต่ข่าวดีคือยาต้านไวรัสสามารถควบคุมอาการได้เป็นอย่างดี และหลายคนมีอาการกำเริบน้อยลงเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป

อาการอาจแตกต่างกันมากในแต่ละคน บางคนมีอาการชัดเจน บางคนแทบไม่มีอาการเลย

🔴 อาการกำเริบครั้งแรก (มักรุนแรงที่สุด) — ตุ่มน้ำใสเล็กๆ ที่อวัยวะเพศ ก้น หรือต้นขาด้านใน / ตุ่มน้ำแตกกลายเป็นแผลตื้นที่เจ็บ / รู้สึกคัน แสบ หรือเจ็บบริเวณที่เป็น / ปัสสาวะแสบขัด (ถ้าแผลอยู่ใกล้ท่อปัสสาวะ) / อาจมีไข้ ปวดเมื่อย ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบบวม / อาการมักกินเวลา 2-4 สัปดาห์ถ้าไม่รักษา

🟡 อาการกำเริบซ้ำ (มักเบากว่าครั้งแรก) — ตุ่มน้ำและแผลมักน้อยกว่าและเล็กกว่า / หายเร็วกว่า ประมาณ 5-10 วัน / อาจมีอาการเตือนก่อนเป็น เช่น คัน เสียว จี๊ดๆ ที่บริเวณนั้น

😶 ไม่มีอาการ — ผู้ติดเชื้อจำนวนมากไม่มีอาการใดๆ เลย หรือมีอาการเบามากจนไม่สังเกต แต่ยังสามารถแพร่เชื้อให้ผู้อื่นได้

เริมที่อวัยวะเพศติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับผิวหนังหรือเยื่อเมือกของผู้ที่มีเชื้อ

💑 ช่องทางการติดต่อ — เพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือทางปาก / สัมผัสโดยตรงกับแผลเริมหรือตุ่มน้ำ / แม่สู่ลูกระหว่างคลอดธรรมชาติ (กรณีที่แม่มีแผลเริมขณะคลอด)

⚠️ สิ่งที่ควรรู้ — เชื้อสามารถแพร่ได้แม้ไม่มีแผลที่มองเห็น (เรียกว่า Asymptomatic Shedding) / ถุงยางอนามัยลดความเสี่ยงได้มาก แต่ไม่ป้องกันได้ 100% เพราะแผลอาจอยู่นอกบริเวณที่ถุงยางคลุมถึง / เริมไม่ติดต่อผ่านโถส้วม ผ้าเช็ดตัว หรือสระว่ายน้ำ

Acyclovir เป็นยาต้านไวรัสที่ใช้กันมานานกว่า 40 ปี มีความปลอดภัยสูงและมีข้อมูลทางการแพทย์สนับสนุนมากมาย ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส HSV ทำให้ไวรัสไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้ ส่งผลให้แผลหายเร็วขึ้น อาการเจ็บปวดลดลง และลดระยะเวลาที่แพร่เชื้อ

ที่ Intimo Life มียา Acyclovir ให้เลือก คือ Vilerm ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสแบบกิน ช่วยทั้งรักษาอาการกำเริบและป้องกันการเป็นซ้ำ

สิ่งสำคัญ: Acyclovir ไม่ได้กำจัดไวรัสออกจากร่างกาย แต่ช่วยควบคุมไม่ให้ไวรัสแบ่งตัว ทำให้อาการดีขึ้นอย่างชัดเจน

ขนาดยาแตกต่างกันขึ้นอยู่กับว่าเป็นการรักษาครั้งแรก การรักษาอาการกำเริบซ้ำ หรือการป้องกัน

รักษาอาการกำเริบครั้งแรก — Acyclovir 200 mg ทานวันละ 5 ครั้ง (ทุก 4 ชั่วโมง ยกเว้นตอนนอน) ต่อเนื่อง 7-10 วัน

รักษาอาการกำเริบซ้ำ — Acyclovir 200 mg ทานวันละ 5 ครั้ง ต่อเนื่อง 5 วัน ยิ่งเริ่มทานเร็วตั้งแต่มีอาการเตือนยิ่งได้ผลดี

ป้องกันการกำเริบ (Suppressive Therapy) — Acyclovir 400 mg ทานวันละ 2 ครั้ง ทุกวันอย่างต่อเนื่อง สำหรับผู้ที่มีอาการกำเริบบ่อย (มากกว่า 6 ครั้งต่อปี)

ขนาดยาอาจปรับได้ตามดุลยพินิจของเภสัชกร ควรปรึกษาก่อนเริ่มใช้ยา

Acyclovir เป็นยาที่มีความปลอดภัยสูงมาก ผลข้างเคียงที่พบมักไม่รุนแรง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย — คลื่นไส้ ปวดศีรษะ ท้องเสีย อาการเหล่านี้มักหายไปเองเมื่อร่างกายปรับตัวได้

ข้อควรระวัง — ดื่มน้ำให้เพียงพอระหว่างใช้ยาเพื่อป้องกันผลกระทบต่อไต โดยเฉพาะในขนาดยาสูง / แจ้งเภสัชกรหากมีโรคไตหรือกำลังตั้งครรภ์

ความถี่ของการกำเริบแตกต่างกันมากในแต่ละคน บางคนเป็นปีละครั้ง บางคนเป็นบ่อยกว่านั้น สิ่งที่กระตุ้นให้กำเริบได้แก่

😰 ปัจจัยกระตุ้น — ความเครียดทางร่างกายและจิตใจ / พักผ่อนไม่เพียงพอ / ร่างกายอ่อนแอ ป่วย / ประจำเดือน / แสงแดดจัด / การเสียดสีบริเวณอวัยวะเพศ

วิธีลดการกำเริบ — นอนหลับให้เพียงพอ / จัดการความเครียด / ออกกำลังกายสม่ำเสมอ / ทานอาหารที่มีประโยชน์เพื่อเสริมภูมิคุ้มกัน / หากกำเริบบ่อยมากกว่า 6 ครั้งต่อปี ปรึกษาเภสัชกรเกี่ยวกับการทาน Acyclovir แบบป้องกันต่อเนื่อง

ได้ แต่ต้องระมัดระวังเพื่อไม่ให้แพร่เชื้อ

ช่วงที่มีแผล — ควรงดเพศสัมพันธ์จนกว่าแผลจะหายสนิท เพราะช่วงนี้เสี่ยงแพร่เชื้อมากที่สุด

ช่วงที่ไม่มีแผล — ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงการแพร่เชื้อได้ประมาณ 50% / การทาน Acyclovir แบบป้องกันต่อเนื่องช่วยลดโอกาสแพร่เชื้อได้อีกประมาณ 50% / ควรบอกคู่นอนเรื่องนี้อย่างเปิดเผย เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายตัดสินใจร่วมกัน

หากเป็นเริมที่อวัยวะเพศและกำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์ สิ่งที่ควรรู้คือ

🤰 ความเสี่ยง — ความเสี่ยงหลักคือการแพร่เชื้อสู่ทารกระหว่างคลอดธรรมชาติ โดยเฉพาะถ้าแม่ติดเชื้อครั้งแรกในช่วงไตรมาสสุดท้าย

💊 การจัดการ — แพทย์อาจสั่ง Acyclovir ให้ทานในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์เพื่อป้องกันการกำเริบขณะคลอด / หากมีแผลเริมขณะคลอด แพทย์อาจพิจารณาผ่าคลอดแทน

ควรแจ้งแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งหากกำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์

สิ่งที่อยากให้ทุกคนเข้าใจคือ เริมที่อวัยวะเพศเป็นโรคที่พบได้บ่อยมาก ผู้ติดเชื้อทั่วโลกมีเกือบ 500 ล้านคน หลายคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองมีเชื้อ เพราะไม่เคยมีอาการ

การได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเริมไม่ได้หมายความว่าชีวิตจะเปลี่ยนไป ด้วยยาต้านไวรัสและการดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ผู้ที่เป็นเริมสามารถใช้ชีวิตได้ปกติทุกอย่าง รวมถึงมีความสัมพันธ์ที่ดี มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย และมีลูกได้