Betahistine (เบตาฮีสทีน)

Betahistine (เบตาฮีสทีน) เป็นยากลุ่ม Vestibular Suppressant ออกฤทธิ์ที่หูชั้นในโดยตรง ไม่ใช่ยาแก้แพ้ ไม่ใช่ยาปฏิชีวนะ ไม่ใช่ยากล่อมประสาท ซึ่งแตกต่างจากยาแก้เวียนหัวชนิดอื่น

ออกฤทธิ์โดยกระตุ้น H1 receptor ในหูชั้นใน และยับยั้ง H3 receptor ส่งผลให้หลอดเลือดในหูชั้นในขยายตัว เลือดไหลเวียนดีขึ้น ลดความดันของน้ำในหู (endolymph) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของ Meniere's Disease

ข้อบ่งใช้หลัก:

• โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (Meniere's Disease) — บรรเทาอาการเวียนหัว หูอื้อ เสียงดังในหู
• Peripheral Vertigo — อาการวิงเวียนจากหูชั้นใน
• ใช้เพื่อป้องกันการกำเริบซ้ำในผู้ที่มีประวัติ Meniere's

ขนาดยา Betahistine มาตรฐานตามคำแนะนำของแพทย์:

• 6 mg — กินครั้งละ 1–2 เม็ด วันละ 3 ครั้ง (หลังอาหาร) ใช้ในกรณีเริ่มต้นหรืออาการเบา
• 12 mg — กินครั้งละ 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง (หลังอาหาร) — ขนาดที่ใช้บ่อยที่สุด
• 24 mg — กินครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2–3 ครั้ง สำหรับอาการรุนแรงหรือตามคำแนะนำแพทย์

ควรกินพร้อมอาหารหรือหลังอาหารทันที เพื่อลดอาการคลื่นไส้ที่อาจเกิดขึ้น ห้ามกินตอนท้องว่าง

ระยะเวลาการรักษา: Betahistine มักใช้ต่อเนื่อง 3–6 เดือนหรือมากกว่า ประสิทธิภาพจะเห็นได้ชัดหลังกินยาต่อเนื่องอย่างน้อย 2–4 สัปดาห์ ไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

Betahistine โดยทั่วไปมีความปลอดภัยสูงและทนต่อการใช้ยาได้ดีเมื่อเทียบกับยาแก้เวียนหัวชนิดอื่น ผลข้างเคียงที่พบบ้าง:

• พบบ่อย (ไม่อันตราย): คลื่นไส้ ปวดท้องเล็กน้อย — ลดได้โดยกินพร้อมอาหาร
• พบน้อย: ปวดศีรษะ, ผื่นผิวหนัง, คันเล็กน้อย
• หยุดยาและพบแพทย์ทันที: หายใจลำบาก (โดยเฉพาะผู้ป่วยหอบหืด) หรืออาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นลมพิษ บวมปาก

Betahistine ไม่ทำให้ง่วงนอน (non-sedating) จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องขับรถหรือทำงานที่ต้องการสมาธิ ซึ่งแตกต่างจากยาแก้แพ้บางชนิดที่ทำให้ง่วง

ปฏิกิริยายา: ยาแก้แพ้กลุ่ม antihistamine อาจลดฤทธิ์ Betahistine ควรแจ้งแพทย์หากใช้ยาทั้ง 2 ชนิดร่วมกัน

ข้อควรระวังสำคัญก่อนใช้ยา Betahistine (เบตาฮีสทีน):

• โรคหอบหืด (Asthma): Betahistine กระตุ้นตัวรับ H1 อาจทำให้หลอดลมหดตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ ต้องติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
• แผลกระเพาะอาหาร (Peptic Ulcer): ยาอาจกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ ควรแจ้งแพทย์/เภสัชกร
• เนื้องอกต่อมหมวกไต (Pheochromocytoma): ห้ามใช้โดยเด็ดขาด
• การตั้งครรภ์และให้นมบุตร: ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยเพียงพอ — ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์
• เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี: ไม่แนะนำ เนื่องจากข้อมูลความปลอดภัยในกลุ่มนี้ยังมีจำกัด

โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (Meniere's Disease) เกิดจากน้ำในช่องหูชั้นใน (endolymph) มีปริมาณหรือความดันผิดปกติ ทำให้หูชั้นในบวม เกิดอาการ 4 อย่างรวมกัน:

• เวียนหัวบ้านหมุน (Vertigo) — เป็นรุนแรง มักนานหลายนาทีถึงหลายชั่วโมง
• หูอื้อ (Hearing Loss) ที่ผันผวน
• เสียงดังในหู (Tinnitus)
• ความรู้สึกแน่นในหู (Aural Fullness)

Betahistine ช่วยโดยเพิ่มเลือดไปเลี้ยงหูชั้นใน ลดความดันของ endolymph และลดความถี่ของการกำเริบ ถือเป็นยาตัวแรกที่แพทย์ส่วนใหญ่เลือกใช้ใน Meniere's Disease ทั่วโลก

ยา 2 ตัวที่ใช้รักษาอาการเวียนหัวบ้านหมุนมากที่สุดในไทย:

• Betahistine (เบตาฮีสทีน): เลือกใช้เมื่อสาเหตุมาจากหูชั้นใน เช่น Meniere's Disease — ออกฤทธิ์เฉพาะที่หูชั้นใน ไม่ง่วง เหมาะกับการใช้ระยะยาวเพื่อป้องกัน
• Cinnarizine: กลุ่ม Calcium Channel Blocker ลด vertigo ได้ทั่วไป ออกฤทธิ์กว้างกว่า แต่ทำให้ง่วงนอนได้ ไม่เหมาะกับการขับรถหรืองานที่ต้องการสมาธิ

ถ้าอาการเวียนหัวมาจาก Meniere's หรือหูชั้นใน Betahistine เหมาะกว่า ถ้าเวียนหัวจากสาเหตุอื่น เช่น เมารถ หรือความดันต่ำ แพทย์อาจแนะนำ Cinnarizine ปรึกษาเภสัชกรก่อนเลือกใช้

Betahistine จัดเป็นยาควบคุมพิเศษในประเทศไทย การจ่ายยาควรผ่านเภสัชกรหรือแพทย์ที่ได้รับการรับรอง เพื่อให้มั่นใจว่าขนาดยาเหมาะสมกับอาการและไม่มีข้อห้ามใช้กับโรคประจำตัว

ที่ Intimo Life คุณสามารถ:

• ปรึกษาเภสัชกรออนไลน์ผ่าน LINE ได้ทันที ไม่ต้องเดินทาง
• รับการประเมินอาการเบื้องต้นและคำแนะนำขนาดยาที่เหมาะสม
• สั่งยาและรับการจัดส่งแบบปิดผนึก ไม่ระบุชื่อสินค้า

ผู้ที่มีอาการเวียนหัวรุนแรงครั้งแรก หรือมีอาการอื่นร่วม เช่น อ่อนแรงครึ่งซีก ปวดหัวรุนแรงผิดปกติ ควรพบแพทย์ก่อนเพื่อตัดสาเหตุอันตราย