เชื้อราที่เท้า น้ำกัดเท้า รักษายังไง

เชื้อราที่เท้า (น้ำกัดเท้า) คืออะไร?

เชื้อราที่เท้า หรือที่คนไทยเรียกกันว่า “น้ำกัดเท้า” มีชื่อทางการแพทย์ว่า Tinea pedis เกิดจากเชื้อราเดอร์มาโตไฟต์กลุ่มเดียวกับกลาก มักเริ่มที่ซอกนิ้วเท้า โดยเฉพาะช่วงหน้าฝนหรือคนที่เท้าอับชื้นบ่อย

ชื่อ “น้ำกัดเท้า” มาจากความเข้าใจเดิมว่าเกิดจากการลุยน้ำสกปรก แต่จริงๆ แล้วสาเหตุคือเชื้อราที่เจริญเติบโตได้ดีในที่อับชื้น ไม่ว่าจะจากน้ำหรือเหงื่อก็ตาม

📖 อ่านเพิ่มเติม: ภาพรวมกลากเกลื้อน ทั้งสาเหตุและวิธีแยกโรค — กลากเกลื้อน ต่างกันยังไง? รักษาแบบไหนหาย

อาการเชื้อราที่เท้า เป็นยังไง?

• คันซอกนิ้วเท้า โดยเฉพาะซอกนิ้วที่ 4-5
• ผิวลอกเป็นขุย แตก แดง ตามซอกนิ้วและฝ่าเท้า
• บางรายมีตุ่มน้ำใสคันที่ฝ่าเท้า
• กลิ่นเท้าแรงขึ้น และผิวเปื่อยขาว (macerated) ในรายที่อับชื้นมาก

เชื้อราที่เท้ามีกี่แบบ?

• แบบซอกนิ้วเท้า (Interdigital) — พบบ่อยที่สุด ผิวลอก แตก คัน ระหว่างนิ้วเท้า
• แบบฝ่าเท้าแห้งหนา (Moccasin type) — ผิวหนาแห้งลอกทั่วฝ่าเท้า คล้ายรองเท้าโมคาซิน อาจลามถึงส้นเท้าและด้านข้าง
• แบบตุ่มน้ำ (Vesicular type) — มีตุ่มน้ำใสคัน มักขึ้นที่อุ้งเท้า อาจแตกออกเป็นแผล

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นเชื้อราที่เท้า

• ใส่รองเท้าหุ้มปิดมิดชิดเป็นเวลานาน
• เท้าเปียกชื้นบ่อย จากเหงื่อหรือลุยน้ำ
• เดินเท้าเปล่าในที่สาธารณะชื้น เช่น ห้องอาบน้ำรวม สระว่ายน้ำ ฟิตเนส
• ใช้ถุงเท้าหรือรองเท้าร่วมกับผู้อื่น
• ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือเบาหวานคุมไม่ดี

รักษาเชื้อราที่เท้ายังไง — ยาทาตัวไหนใช้ได้ผล

ยาทาฆ่าเชื้อราเป็นการรักษาหลักสำหรับเชื้อราที่เท้าที่ยังไม่ลุกลามมาก:

• Tolnaftate — เช่น Tonaf Cream — ยาทาไม่มีสเตียรอยด์ เหมาะกับเชื้อราที่เท้าแบบซอกนิ้ว
• Econazole — เช่น Zema Cream — ออกฤทธิ์กว้าง ครอบคลุมทั้งเชื้อเดอร์มาโตไฟต์และเชื้อยีสต์

วิธีทาให้ได้ผล

• เช็ดเท้าให้แห้งสนิทก่อนทายาทุกครั้ง
• ทาบางๆ ให้ครอบคลุมซอกนิ้วและรอบฝ่าเท้า วันละ 1-2 ครั้ง
• ทาต่อเนื่องนาน 2-4 สัปดาห์ แม้อาการจะดูดีขึ้นแล้วก็ตาม

ตารางเปรียบเทียบยาทาเชื้อราที่เท้า

เมื่อไหร่ต้องกินยา ไม่ใช่แค่ทา?

บางกรณี ทายาอย่างเดียวไม่พอ ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อราชนิดกินร่วมด้วย เช่น Itraconazole — Itraconazole (Spornar 100)

สัญญาณที่บ่งบอกว่าต้องกินยา

• ลุกลามเป็นบริเวณกว้าง หรือขึ้นหลายจุด
• ลามไปเล็บเท้า — สัญญาณว่าเชื้อรุนแรงขึ้น
• ทายาไม่ดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์
• เป็นซ้ำบ่อย หรือมีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

ยากินกลุ่มนี้ควรใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคตับหรือกินยาประจำตัวอื่นๆ

ดูแลเท้าระหว่างรักษา

• เช็ดเท้าให้แห้งสนิทหลังอาบน้ำ โดยเฉพาะซอกนิ้ว
• เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน เลือกผ้าฝ้ายซับเหงื่อ
• สลับใส่รองเท้าอย่างน้อย 2 คู่ ให้แห้งสนิทก่อนใส่ซ้ำ
• โรยแป้งฆ่าเชื้อราในรองเท้าได้เพื่อลดความอับชื้น
• หลีกเลี่ยงการเกาบริเวณที่คัน ลดความเสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำ

💡 อ่านเพิ่มเติม: เชื้อราชนิดอื่นที่พบบ่อย — สังคัง เกิดจากอะไร? อาการและวิธีรักษา · เล็บเป็นเชื้อรา รักษายังไงให้หาย

ป้องกันเชื้อราที่เท้าไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

• ผึ่งเท้าให้แห้งเสมอ โดยเฉพาะหลังอาบน้ำหรือลุยน้ำ
• ใส่รองเท้าแตะในที่สาธารณะที่ชื้น เช่น ห้องอาบน้ำรวม สระว่ายน้ำ
• ไม่ใช้ถุงเท้าหรือรองเท้าร่วมกับผู้อื่น
• ฆ่าเชื้อในรองเท้าเป็นระยะ โดยเฉพาะคู่ที่เคยใส่ตอนติดเชื้อ
• ถ้ามีสังคังหรือเชื้อราที่เล็บร่วมด้วย ให้รักษาพร้อมกันเพื่อป้องกันการติดเชื้อไขว้