เล็บเป็นเชื้อรา รักษายังไงให้หาย

เล็บเป็นเชื้อรา (Onychomycosis) คืออะไร?

เล็บเป็นเชื้อรา หรือชื่อทางการแพทย์ว่า Onychomycosis เกิดจากเชื้อราเดอร์มาโตไฟต์กลุ่มเดียวกับกลากที่ผิวหนัง แต่ฝังตัวอยู่ใต้และในแผ่นเล็บ ทำให้รักษายากกว่ากลากที่ผิวหนังทั่วไปมาก

พบบ่อยที่เล็บเท้ามากกว่าเล็บมือ เพราะเล็บเท้าอยู่ในรองเท้าที่อับชื้นเป็นเวลานาน และเลือดไปเลี้ยงเล็บเท้าน้อยกว่าเล็บมือ ทำให้ร่างกายกำจัดเชื้อได้ช้ากว่า

📖 อ่านเพิ่มเติม: ภาพรวมกลากเกลื้อน ทั้งสาเหตุและวิธีแยกโรค — กลากเกลื้อน ต่างกันยังไง? รักษาแบบไหนหาย

อาการเล็บเป็นเชื้อรา สังเกตยังไง?

• เล็บหนาขึ้นผิดปกติ ตัดยากกว่าเดิม
• เล็บเปลี่ยนสี เป็นเหลือง ขาวขุ่น หรือน้ำตาล
• เล็บเปราะ แตกง่าย ขอบเล็บขุยล่อน
• เล็บแยกตัวออกจากผิวหนังใต้เล็บ (onycholysis)
• บางรายมีกลิ่นไม่พึงประสงค์จากเล็บที่ติดเชื้อ

เล็บเป็นเชื้อรา ต่างจากเล็บผิดปกติแบบอื่นยังไง?

เล็บผิดปกติไม่ได้เกิดจากเชื้อราเสมอไป:

• เล็บช้ำจากการกระแทก: สีดำม่วงเฉพาะจุด ไม่ลามเป็นวงกว้าง ไม่หนาขึ้นเรื่อยๆ แบบเชื้อรา
• สะเก็ดเงินที่เล็บ (Nail psoriasis): มีรอยบุ๋มเล็กๆ บนผิวเล็บ มักมีอาการสะเก็ดเงินที่ผิวหนังร่วมด้วย
• เล็บเปราะจากขาดสารอาหารหรือสารเคมี: เปราะแตกแต่ไม่ค่อยเปลี่ยนเป็นสีเหลือง/ขาวขุ่นแบบเชื้อรา

ถ้าไม่แน่ใจว่าเล็บผิดปกติเกิดจากเชื้อราหรือไม่ ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรช่วยดูก่อนเริ่มรักษา เพราะการรักษาเชื้อราต้องใช้เวลานานและต่างจากสาเหตุอื่นมาก

ทำไมยาทาเล็บเชื้อราไม่ค่อยได้ผล?

เพราะแผ่นเล็บแข็งและหนา ยาทาซึมผ่านไม่ถึงตัวเชื้อที่ฝังอยู่ใต้เล็บ ต่างจากผิวหนังที่ยาทาซึมเข้าถึงชั้นที่มีเชื้อได้โดยตรง

ยาทาเฉพาะจุดสำหรับเล็บ (nail lacquer) มีอัตราหายต่ำกว่ายากินมาก โดยเฉพาะเมื่อเล็บติดเชื้อมากกว่า 50% ของพื้นที่ หรือเชื้อลามลึกเข้าไปถึงโคนเล็บ

รักษาเล็บเป็นเชื้อรายังไงให้หาย — ยากินคือทางเลือกหลัก

ยากิน Itraconazole — Itraconazole (Spornar 100) — เป็นทางเลือกหลักที่แพทย์ใช้รักษาเล็บเป็นเชื้อรา เพราะออกฤทธิ์สะสมในเนื้อเล็บ ซึมไปทั่วแผ่นเล็บได้ดีกว่ายาทามาก

ข้อควรระวัง

• ต้องใช้ตามแพทย์หรือเภสัชกรสั่งเท่านั้น
• ผู้มีโรคตับหรือกินยาประจำตัวอื่นควรแจ้งก่อนเริ่มใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างยา
• หากใช้ต่อเนื่องนาน แพทย์อาจนัดตรวจติดตามการทำงานของตับเป็นระยะ
• สำหรับผิวหนังรอบเล็บที่อาจติดเชื้อร่วมด้วย ยาทา เช่น Canesten Cream ใช้เสริมได้ แต่ไม่ทดแทนยากินสำหรับตัวเล็บเอง

เปรียบเทียบยาทา vs ยากินสำหรับเล็บเป็นเชื้อรา

ระยะเวลารักษาเล็บเป็นเชื้อรานานแค่ไหน?

เล็บมือ ใช้เวลารักษาหลายสัปดาห์ขึ้นไป ส่วนเล็บเท้านานกว่ามาก เพราะเล็บเท้างอกช้ากว่าเล็บมือหลายเท่า ต้องรอจนกว่าเล็บใหม่ที่ไม่มีเชื้อจะงอกขึ้นแทนที่เล็บเดิมทั้งแผ่น การรักษาจึงไม่ได้จบแค่ตอนเล็บดูดีขึ้น แต่ต้องรอเล็บใหม่ทั้งหมด

แพทย์หรือเภสัชกรจะเป็นผู้ประเมินระยะเวลาที่เหมาะสมตามความรุนแรงและตำแหน่งของแต่ละคน พร้อมนัดติดตามผลเป็นระยะ

ดูแลเล็บระหว่างรักษา

• ตัดเล็บให้สั้นอยู่เสมอ ตะไบส่วนที่หนาออกเบาๆ
• ใส่รองเท้าที่ระบายอากาศดี หลีกเลี่ยงรองเท้าหุ้มปิดมิดชิดนานๆ
• เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน เลือกผ้าฝ้ายซับเหงื่อ
• ฆ่าเชื้อในรองเท้าเดิมที่เคยใส่ตอนติดเชื้อ (โรยแป้งฆ่าเชื้อราหรือผึ่งแดด)
• หลีกเลี่ยงการทาเล็บสีหรือต่อเล็บระหว่างรักษา เพราะปิดกั้นไม่ให้สังเกตความคืบหน้าได้

💡 อ่านเพิ่มเติม: เชื้อราชนิดอื่นที่พบบ่อย — สังคัง เกิดจากอะไร? อาการและวิธีรักษา · เชื้อราที่เท้า น้ำกัดเท้า รักษายังไง

ป้องกันเล็บเป็นเชื้อราไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

• ตัดเล็บให้สั้นอย่างสม่ำเสมอ
• ผึ่งเท้าและมือให้แห้งสนิท โดยเฉพาะหลังอาบน้ำ
• ไม่ใช้กรรไกรตัดเล็บ ตะไบ หรือรองเท้าร่วมกับผู้อื่น
• รักษาเชื้อราที่เท้าหรือผิวหนังบริเวณใกล้เคียงไปพร้อมกัน ป้องกันไม่ให้เชื้อกลับมาติดที่เล็บซ้ำ
• เลือกร้านทำเล็บที่ฆ่าเชื้ออุปกรณ์อย่างถูกวิธี หรือพกอุปกรณ์ส่วนตัวไปเอง