AMK

AMK (เอเอ็มเค) เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่มเพนิซิลลินร่วมกับสารยับยั้งเบต้า-แลคตาเมส (Penicillin with beta-lactamase inhibitor) ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ 2 ชนิด คือ Amoxicillin และ Clavulanic acid ยานี้จัดเป็นยาอันตรายที่ต้องใช้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร

AMK ใช้รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด ได้แก่:

• การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนและล่าง เช่น ไซนัสอักเสบ หูชั้นกลางอักเสบ ทอนซิลอักเสบ หลอดลมอักเสบ ปอดอักเสบ
• การติดเชื้อที่ผิวหนังและเนื้อเยื่ออ่อน เช่น แผลติดเชื้อ ฝี เซลล์เนื้อเยื่ออักเสบ
• การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ กรวยไตอักเสบ

AMK ออกฤทธิ์ผ่านกลไก 2 ส่วนที่ทำงานร่วมกัน:

Amoxicillin จะเข้าจับกับ Penicillin-Binding Proteins (PBPs) เพื่อยับยั้งขั้นตอนสุดท้ายของการสังเคราะห์ peptidoglycan ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของผนังเซลล์แบคทีเรีย ทำให้เซลล์แบคทีเรียไม่สามารถคงรูปอยู่ได้และตายในที่สุด

Clavulanic acid ทำหน้าที่ยับยั้งเอนไซม์เบต้า-แลคตาเมสที่แบคทีเรียบางชนิดสร้างขึ้นมาเพื่อทำลายยา Amoxicillin ทำให้ยามีประสิทธิภาพครอบคลุมเชื้อแบคทีเรียได้กว้างขึ้น รวมถึงเชื้อที่ดื้อต่อ Amoxicillin เดี่ยวๆ

ยาถูกดูดซึมได้เร็วจากทางเดินอาหาร และขับออกทางไตเป็นหลัก

สำหรับผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป (น้ำหนักมากกว่า 40 กก.)

• รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง ทุก 12 ชั่วโมง
• รับประทานหลังอาหารทันทีเพื่อลดผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารและเพิ่มการดูดซึม
• รับประทานยาติดต่อกันจนหมดตามที่แพทย์สั่ง โดยทั่วไปประมาณ 5-14 วัน

สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี (น้ำหนักน้อยกว่า 40 กก.)

• ควรใช้ยาในรูปแบบยาน้ำแขวนตะกอน
• คำนวณขนาดยาตามน้ำหนักตัว (25-45 มก./กก./วัน ของ amoxicillin)
• แบ่งให้ทุก 12 ชั่วโมง ตามคำแนะนำของแพทย์

สำหรับผู้ป่วยโรคไต

• จำเป็นต้องปรับลดขนาดยาตามระดับการทำงานของไต
• ควรปรึกษาแพทย์เพื่อกำหนดขนาดยาที่เหมาะสม

สำหรับผู้สูงอายุ

• อาจจำเป็นต้องปรับลดขนาดยา โดยเฉพาะผู้ที่มีการทำงานของไตหรือตับบกพร่อง
• ควรติดตามอาการอย่างใกล้ชิด

หากลืมรับประทานยา

• ให้รับประทานยาทันทีที่นึกได้
• หากใกล้ถึงเวลาของมื้อถัดไป ให้ข้ามมื้อที่ลืมไป
• ห้ามรับประทานยาเป็นสองเท่าเด็ดขาด

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• ท้องเสีย (พบบ่อยที่สุด)
• คลื่นไส้ อาเจียน
• อาหารไม่ย่อย
• ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ
• การติดเชื้อราในช่องปากหรือช่องคลอด

ผลข้างเคียงที่รุนแรง (ต้องหยุดยาและพบแพทย์ทันที)

• ผื่นแพ้รุนแรง เช่น Stevens-Johnson syndrome
• อาการบวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลำคอ
• หายใจลำบาก
• ท้องเสียอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง (อาจเป็นสัญญาณของ C. difficile colitis)
• อาการชัก (พบได้น้อยมาก ในขนาดสูง)

ห้ามใช้ในกรณีต่อไปนี้

• ผู้ที่มีประวัติแพ้ยา Amoxicillin, Clavulanic acid, ยากลุ่มเพนิซิลลิน หรือเซฟาโลสปอริน
• ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นดีซ่านหรือการทำงานของตับผิดปกติจากการใช้ยานี้
• เด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

• ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยา
• ไม่ควรรับประทานร่วมกับ Methotrexate, Probenecid หรือ Warfarin โดยไม่ปรึกษาแพทย์
• ไม่ควรบด เคี้ยว หรือหักแบ่งเม็ดยา

ข้อควรระวังพิเศษ

• ยาอาจลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมน ควรใช้วิธีคุมกำเนิดอื่นร่วมด้วย
• สตรีมีครรภ์และให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา
• ผู้ป่วยโรคไตหรือโรคตับต้องใช้ยาด้วยความระมัดระวังและอาจต้องปรับขนาดยา

สามารถสั่งซื้อ AMK ออนไลน์ได้ที่ร้าน Intimo Life โดยลูกค้าต้องสมัครสมาชิกและปรึกษากับเภสัชกรก่อนสั่งซื้อ จัดส่งรวดเร็วทั่วประเทศไทย

AMK กับ Augmentin ต่างกันอย่างไร?

AMK และ Augmentin มีตัวยาสำคัญเหมือนกันคือ Amoxicillin และ Clavulanic acid ต่างกันที่ชื่อการค้าและผู้ผลิต โดย Augmentin เป็นชื่อการค้าดั้งเดิม (original brand) ส่วน AMK เป็นยาชื่อสามัญที่มีประสิทธิภาพเทียบเท่า

AMK ใช้รักษาไข้หวัดได้หรือไม่?

ไม่ได้ AMK เป็นยาปฏิชีวนะสำหรับฆ่าเชื้อแบคทีเรียเท่านั้น ไม่สามารถรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่ได้

AMK เริ่มออกฤทธิ์เมื่อไหร่?

ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะรู้สึกว่าอาการดีขึ้นภายใน 48-72 ชั่วโมงหลังเริ่มรับประทานยา หากอาการไม่ดีขึ้นหลังจาก 3 วัน ควรกลับไปปรึกษาแพทย์

AMK รับประทานก่อนหรือหลังอาหาร?

ควรรับประทานหลังอาหารทันทีเพื่อลดผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารและเพิ่มการดูดซึมยา

AMK ทำให้ง่วงนอนหรือไม่?

โดยทั่วไป AMK ไม่ทำให้ง่วงนอน แต่อาจทำให้เวียนศีรษะได้ในบางราย หากมีอาการควรหลีกเลี่ยงการขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักร

AMK ใช้ร่วมกับยาลดกรดได้หรือไม่?

สามารถใช้ร่วมกันได้ แต่ควรรับประทานห่างกันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เพื่อไม่ให้ยาลดกรดรบกวนการดูดซึมของ AMK

AMK ใช้รักษาฟันอักเสบได้หรือไม่?

ได้ AMK มีประสิทธิภาพในการรักษาการติดเชื้อในช่องปากและฟัน รวมถึงฝีที่รากฟัน แต่ควรใช้ตามคำแนะนำของทันตแพทย์

AMK มีผลต่อการตรวจปัสสาวะหรือไม่?

AMK อาจทำให้ผลการตรวจน้ำตาลในปัสสาวะผิดพลาดได้ หากต้องตรวจปัสสาวะควรแจ้งให้แพทย์ทราบว่ากำลังใช้ยานี้อยู่

AMK เก็บในตู้เย็นได้หรือไม่?

ไม่จำเป็น ยาเม็ด AMK ควรเก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน 30°C ในที่แห้งและพ้นแสง ไม่ต้องแช่ตู้เย็น

AMK หมดอายุแล้วยังใช้ได้หรือไม่?

ไม่ควรใช้ยาที่หมดอายุเด็ดขาด เพราะประสิทธิภาพของยาอาจลดลงและอาจเกิดอันตรายได้ ควรตรวจสอบวันหมดอายุก่อนใช้ทุกครั้ง

1. Amoxicillin/Clavulanate - MedlinePlus
2. Amoxicillin and Clavulanic Acid - Drugs.com
3. Co-amoxiclav - NHS UK
4. Amoxicillin/Clavulanate - StatPearls NCBI
5. WHO Model List of Essential Medicines
6. Amoxicillin-Clavulanate: Clinical Pharmacology - UpToDate
7. Beta-Lactamase Inhibitors - Clinical Microbiology Reviews