Cyproheptadine

Cyproheptadine เป็นยาต้านฮิสตามีนที่มีคุณสมบัติช่วยกระตุ้นความอยากอาหาร จึงมักถูกใช้เป็นตัวช่วยเพิ่มน้ำหนักในผู้ที่รับประทานได้น้อยหรือมีภาวะน้ำหนักต่ำ จากกลไกการบล็อกฮิสตามีนและผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้ความรู้สึกหิวเพิ่มขึ้น

ยานี้มักใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการฟื้นฟูโภชนาการ — แพทย์จะพิจารณาให้ในกรณีที่การปรับอาหารไม่ได้ผล เช่น เด็กที่เจริญเติบโตช้า ผู้ป่วยเรื้อรังที่เบื่ออาหาร หรือผู้ที่ต้องการเร่งฟื้นน้ำหนักหลังเจ็บป่วย การใช้ควรมาพร้อมกับการปรับอาหาร เพิ่มมื้ออาหารที่มีพลังงาน-โปรตีน และติดตามผลอย่างใกล้ชิด

โดยทั่วไปแพทย์มักสั่ง Cyproheptadine สำหรับผู้ใหญ่ในขนาด 4 mg ครั้งละ 1–3 ครั้งต่อวัน (รวมไม่เกิน ~12 mg/วัน) แต่ปริมาณจริงขึ้นกับอายุ น้ำหนัก และสภาพผู้ป่วย สำหรับเด็กขนาดยาจะปรับตามน้ำหนักตัว จำเป็นต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และฉลากยาเสมอ

• ง่วงซึม หรือง่วงมาก (sedation)
• ปากแห้ง เวียนศีรษะ
• ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น (ต้องการผลนี้แต่ติดตามการเพิ่มน้ำหนัก)
• อาการทางระบบประสาท เช่น กระสับกระส่ายหรือสับสน (พบได้ไม่บ่อย)

ผลข้างเคียงที่รุนแรง (ควรรีบพบแพทย์)

• อาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นลมพิษ บวมหน้าหรือลำคอ
• ปัญหาการขับปัสสาวะหรืออาการของต้อหินมุมปิด (ตาพร่ามัว เจ็บตามาก)
• อาการทางจิตประสาทรุนแรง เช่น เห็นภาพหลอน

• ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ยาชนิดนี้
• ระวังในผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจ โรคตับ โรคไต โรคต่อต้านการขับปัสสาวะ หรือผู้มีความเสี่ยงลิ่มเลือด
• ระวังการใช้ร่วมกับยากดประสาท (เช่น ยานอนหลับ) เพราะเพิ่มอาการง่วง
• สตรีมีครรภ์หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

การใช้กับเด็กและผู้สูงอายุ

เด็กและผู้สูงอายุมักไวต่อผลง่วงซึม จึงต้องเริ่มด้วยขนาดต่ำและติดตามอาการอย่างใกล้ชิด ห้ามใช้เกินคำสั่งแพทย์

จะเริ่มเห็นผลการเพิ่มน้ำหนักเมื่อไร?

โดยทั่วไปจะเริ่มรู้สึกหิวมากขึ้นภายในไม่กี่วันถึงสัปดาห์ และเห็นการเพิ่มน้ำหนักในช่วงหลายสัปดาห์ขึ้นไป ขึ้นกับการรับประทานและภาวะพื้นฐานของแต่ละคน

สามารถใช้ต่อเนื่องได้นานแค่ไหน?

มักใช้เป็นการรักษาระยะสั้นจนกว่าจะได้เป้าหมายน้ำหนักหรืออาการดีขึ้น แพทย์จะประเมินผลเป็นระยะและพิจารณาหยุดยาหรือปรับขนาดเมื่อเหมาะสม

ถ้าง่วงมาก ควรทำอย่างไร?

แจ้งแพทย์เพื่อลดขนาดยา หรือแนะนำให้รับประทานก่อนนอน และหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือทำงานที่ต้องมีสมาธิจนกว่าอาการง่วงจะทุเลา