Glocophage XR

Glucophage XR เป็นยาลดระดับน้ำตาลในเลือดในกลุ่ม Biguanides ที่มีตัวยาสำคัญคือ Metformin Hydrochloride ใช้รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 Diabetes Mellitus) โดยใช้ร่วมกับการควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย หรือใช้ร่วมกับยารักษาเบาหวานชนิดอื่นหรืออินซูลิน

ยานี้เป็น ยาอันตราย ต้องใช้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น

ข้อบ่งใช้:

• รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นยาเริ่มต้นหรือใช้ร่วมกับยาอื่น
• ภาวะก่อนเบาหวาน (Prediabetes) ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง (Off-label)
• กลุ่มอาการถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) เพื่อปรับปรุงภาวะดื้อต่ออินซูลิน (Off-label)

Glucophage XR ออกฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดทั้งก่อนและหลังอาหารผ่านกลไกหลายทาง:

• ยับยั้งการสร้างกลูโคสที่ตับ (Hepatic Gluconeogenesis) — ลดการผลิตน้ำตาลจากตับ
• ลดการดูดซึมกลูโคสที่ลำไส้ — ลดปริมาณน้ำตาลที่ถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย
• เพิ่มความไวของอินซูลินที่เนื้อเยื่อส่วนปลาย — ช่วยให้เซลล์ตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้น

สูตร XR (Extended-Release) ถูกออกแบบให้ปล่อยตัวยาอย่างช้าๆ ตลอด 24 ชั่วโมง จึงมีผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารน้อยกว่ารูปแบบปกติ และยาจะถูกขับออกทางปัสสาวะในรูปที่ไม่เปลี่ยนแปลง

สำหรับผู้ใหญ่และเด็กอายุ 17 ปีขึ้นไป

• ขนาดเริ่มต้น: 500 มก. วันละ 1 ครั้ง พร้อมอาหารเย็น
• การปรับขนาด: อาจเพิ่มขึ้นทีละ 500 มก. ทุกสัปดาห์ ตามการตอบสนอง
• ขนาดสูงสุด: 2,000 มก. วันละ 1 ครั้ง
• หากควบคุมน้ำตาลไม่ดีพอ อาจแบ่งรับประทานเป็น 2 มื้อ

สำหรับเด็กอายุ 10-16 ปี

• ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอสำหรับรูปแบบ XR ในกลุ่มอายุนี้
• ควรใช้รูปแบบปกติ (Immediate-release) ตามคำแนะนำของแพทย์

สำหรับผู้ป่วยโรคไต/ผู้สูงอายุ

• ต้องปรับลดขนาดยาในผู้ที่มีการทำงานของไตบกพร่อง (eGFR 30-60 mL/min/1.73 m²)
• ห้ามใช้ในผู้ป่วยไตวายรุนแรง (eGFR < 30 mL/min/1.73 m²)

คำแนะนำสำคัญ

• กลืนยาทั้งเม็ด ห้ามหัก แบ่ง หรือเคี้ยว เพราะจะทำลายกลไกการออกฤทธิ์นาน
• รับประทานพร้อมอาหารเย็นเพื่อลดอาการคลื่นไส้และควบคุมน้ำตาลช่วงเช้าได้ดี

หากลืมรับประทานยา

• ให้ข้ามมื้อที่ลืมไป แล้วรับประทานมื้อถัดไปในขนาดปกติ
• ห้ามรับประทานยาเป็นสองเท่า เพื่อทดแทนมื้อที่ลืม

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• ระบบทางเดินอาหาร: ท้องเสีย, คลื่นไส้/อาเจียน, ปวดท้อง, เบื่ออาหาร
• ระบบประสาท: ปวดศีรษะ, อ่อนเพลีย, รับรสโลหะในปาก (Metallic taste)

อาการเหล่านี้มักเกิดในช่วงแรกและจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัวได้

ผลข้างเคียงที่ต้องระวัง

ภาวะเลือดเป็นกรดแล็กติก (Lactic Acidosis) — พบได้น้อยแต่รุนแรง โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง

อาการที่ต้องหยุดยาและพบแพทย์ทันที:

• อ่อนเพลียผิดปกติ
• ปวดกล้ามเนื้อ
• หายใจลำบาก หายใจหอบลึก
• ปวดท้องรุนแรง
• คลื่นไส้ อาเจียนมาก
• สับสน ซึมลง

การขาดวิตามิน B12

การใช้ยาเมทฟอร์มินในระยะยาวอาจลดการดูดซึมวิตามิน B12 ในลำไส้ แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจระดับวิตามิน B12 เป็นระยะ

ข้อห้ามใช้

• ผู้ที่แพ้ Metformin หรือสารในกลุ่ม Biguanides
• ผู้ป่วยไตวายรุนแรง (eGFR < 30 mL/min/1.73 m²)
• เด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี (สำหรับรูปแบบ XR)

ข้อควรระวัง

• หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์: ไม่ควรดื่มสุราหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก เพราะเพิ่มความเสี่ยงภาวะเลือดเป็นกรดแล็กติก
• ก่อนตรวจ X-ray ที่ต้องฉีดสารทึบรังสี: ต้องหยุดยา 48 ชั่วโมงก่อนและหลังการตรวจ
• ผู้ป่วยโรคตับ/โรคไต: ต้องปรับลดขนาดยาและติดตามการทำงานของไตเป็นประจำ

สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร

• ตั้งครรภ์: ไม่แนะนำให้ใช้ ควรปรึกษาแพทย์ โดยทั่วไปอินซูลินเป็นยาที่แนะนำสำหรับสตรีมีครรภ์ที่เป็นเบาหวาน
• ให้นมบุตร: ยาขับออกทางน้ำนม ไม่แนะนำให้ใช้

ปฏิกิริยาระหว่างยา

• ระวังการใช้ร่วมกับยาขับปัสสาวะ, สเตียรอยด์, หรือยาอื่นที่มีผลต่อระดับน้ำตาล
• ห้ามใช้ร่วมกับสารทึบรังสีชนิดไอโอดีน

สามารถสั่งซื้อ Glucophage XR ออนไลน์ได้ที่ร้าน Intimo Life โดยต้องสมัครสมาชิกและปรึกษากับเภสัชกรของทางร้านก่อน เพื่อให้มั่นใจว่ายานี้เหมาะสมกับสภาวะสุขภาพของคุณ และได้รับคำแนะนำการใช้ยาที่ถูกต้อง

ทำไมต้องเลือกรูปแบบ XR?

รูปแบบ XR ช่วยให้ยาค่อยๆ ปลดปล่อยตัวยาออกมา ทำให้ทานวันละ 1 ครั้งได้ และลดผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารที่พบบ่อยในรูปแบบปกติ

Glucophage XR ทำให้น้ำตาลต่ำหรือไม่?

เมื่อใช้เป็นยาเดี่ยว ยานี้ไม่กระตุ้นการหลั่งอินซูลิน จึงไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ แต่หากใช้ร่วมกับยาเบาหวานกลุ่มอื่นหรืออินซูลิน อาจเพิ่มความเสี่ยงได้

ทานแล้วน้ำหนักจะเพิ่มหรือไม่?

ยานี้มีผลต่อน้ำหนักน้อย โดยส่วนใหญ่จะทำให้น้ำหนักคงที่หรืออาจลดลงเล็กน้อย ซึ่งแตกต่างจากยาเบาหวานบางกลุ่มที่อาจทำให้น้ำหนักเพิ่ม

ต้องตรวจติดตามอะไรระหว่างใช้ยา?

ควรตรวจการทำงานของไต (ค่า eGFR) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และอาจพิจารณาตรวจระดับวิตามิน B12 หากใช้ยาต่อเนื่องเป็นเวลานาน

หากควบคุมน้ำตาลไม่ได้ตามเป้าหมายต้องทำอย่างไร?

หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 3-6 เดือน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาปรับยาหรือเพิ่มยาชนิดอื่น

Glucophage XR ต่างจากยาลดน้ำตาลกลุ่มอื่นอย่างไร?

เมื่อเทียบกับยากลุ่ม Sulfonylureas (เช่น Gliclazide) Metformin ไม่กระตุ้นการหลั่งอินซูลินโดยตรง จึงไม่ทำให้น้ำหนักเพิ่มและมีความเสี่ยงต่ำต่อภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำเมื่อใช้เดี่ยว

• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
• UpToDate - Metformin: Drug Information
• Drugs.com - Metformin
• MedlinePlus - Metformin
• American Diabetes Association

FDA - Metformin Hydrochloride LabelNHS UK - MetforminMayo Clinic - Metformin (Oral Route)MedlinePlus - MetforminDrugs.com - Metformin