Enalapril

Enalapril เป็น ยาลดความดัน ที่อยู่ในกลุ่ม ACE inhibitors (angiotensin-converting enzyme inhibitors) ซึ่งมักถูกสั่งจ่ายให้กับผู้ป่วยที่มีภาวะความดันโลหิตสูง โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 55 ปี และผู้ป่วยที่เป็นโรค เบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด

ภาวะความดันโลหิตสูงคืออะไร?

ภาวะความดันโลหิตสูงหมายถึงภาวะที่หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดผ่านหลอดเลือดแดงที่อาจตีบแคบหรืออุดตัน ซึ่งเกิดจากปัจจัยเสี่ยงหลายประการ เช่น น้ำหนักเกิน อายุที่มากขึ้น การสูบบุหรี่ พฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม และการขาดการออกกำลังกาย รวมถึงปัจจัยทางพันธุกรรมและเชื้อชาติ

ผู้ที่มีโรค เบาหวาน หรือโรคประจำตัวอื่น ๆ เช่น โรคไทรอยด์และโรคไต รวมถึงผู้ที่ใช้ยาบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิดหรือสเตียรอยด์ อาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะความดันโลหิตสูงมากขึ้น

ความสำคัญของการตรวจวัดความดันโลหิต

เนื่องจากภาวะความดันโลหิตสูงมักไม่มีอาการแสดงชัดเจน การตรวจวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น โรคหลอดเลือดสมองและโรคหัวใจวาย

Enalapril จัดอยู่ในกลุ่มยาที่เรียกว่า ACE inhibitors ซึ่งเป็น ยาลดความดัน ที่มีกลไกการทำงานโดยการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่จำเป็นในการสร้างสาร Angiotensin II ซึ่งสารชนิดนี้มีฤทธิ์ทำให้กล้ามเนื้อรอบหลอดเลือดหดตัวและตีบแคบลง ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น

ดังนั้น เมื่อยากลุ่ม ACE inhibitors เข้าไปยับยั้งการสร้าง Angiotensin II จะส่งผลให้หลอดเลือดเกิดการผ่อนคลายและขยายตัวกว้างขึ้น ซึ่งช่วยลดความดันโลหิตและทำให้หัวใจสามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนจากโรค เบาหวาน ยาตัวนี้จะมีบทบาทสำคัญในการช่วยดูแลระบบหลอดเลือดครับ

นอกจากนี้ ยากลุ่ม ACE inhibitors ยังส่งผลต่อการทำงานของไต โดยช่วยกระตุ้นการขับปัสสาวะและเกลือออกจากร่างกายมากขึ้น ซึ่งจะช่วยลดแรงดันภายในหลอดเลือดของไตและส่งผลให้ความดันโลหิตโดยรวมลดลง โดยปกติ Enalapril จะเริ่มออกฤทธิ์ลดความดันโลหิตได้ภายในเวลาประมาณ 1 ชั่วโมงหลังจากรับประทาน และฤทธิ์ของยาในหนึ่งโดสจะคงอยู่ในร่างกายได้นานถึง 24 ชั่วโมงครับ

ควรรับประทานยา Enalapril ตามขนาดที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด โดยกลืนยาทั้งเม็ดพร้อมกับน้ำสะอาด สามารถรับประทานพร้อมอาหารหรือไม่ก็ได้ และควรพยายามรับประทานยาในเวลาเดียวกันสม่ำเสมอทุกวัน

สำหรับการรับประทาน ยาลดความดัน ชนิดนี้ในมื้อแรก แนะนำให้รับประทานก่อนนอน เนื่องจากอาจเกิดผลข้างเคียงคืออาการเวียนศีรษะได้ สำหรับมื้อต่อ ๆ ไป หากคุณไม่มีอาการเวียนศีรษะแล้ว สามารถเลือกรับประทานเวลาใดก็ได้ของวัน แต่ต้องคงเวลาเดิมไว้ในทุก ๆ วันเพื่อให้ระดับยาคงที่

โดยปกติ ขนาดเริ่มต้นสำหรับการรักษาภาวะความดันโลหิตสูงคือ Enalapril ขนาด 5 มก. วันละ 1 ครั้ง ซึ่งแพทย์อาจพิจารณาปรับเพิ่มขนาดได้สูงสุดถึง 20 มก. ต่อวัน ภายในระยะเวลาไม่กี่สัปดาห์ จนกว่าจะถึงระดับยาที่เหมาะสมกับร่างกายของคุณ

ทั้งนี้ แพทย์จะเป็นผู้กำหนดขนาดเริ่มต้นที่เหมาะสมโดยพิจารณาจากระดับความดันโลหิต โรคประจำตัวอื่น ๆ เช่น เบาหวาน หรือยาชนิดอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ นอกจากนี้ แพทย์จะทำการติดตามผลการรักษาอย่างใกล้ชิดผ่านการวัดความดันโลหิตและการตรวจเลือดเป็นระยะ

ควรทำอย่างไรหากลืมรับประทานยา Enalapril?

หากคุณลืมรับประทานยาตามเวลาที่กำหนด ให้ข้ามมื้อที่ลืมไปได้เลย และรอรับประทานมื้อถัดไปตามกำหนดการปกติ ห้าม รับประทานยาเพิ่มเป็นสองเท่าเพื่อทดแทนมื้อที่ลืมโดยเด็ดขาด หากคุณมักจะลืมรับประทานยา แนะนำให้ตั้งนาฬิกาปลุกเพื่อช่วยเตือนความจำในแต่ละวันครับ

ยาเม็ด Enalapril มีหลายขนาดความแรง โดยปกติแพทย์จะพิจารณาเริ่มใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมกับสภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล ซึ่งจะขึ้นอยู่กับยาชนิดอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ หรือโรคประจำตัวอื่น ๆ เช่น ปัญหาเกี่ยวกับไต หรือโรค เบาหวาน

• Enalapril 2.5 มก.: เป็นขนาดเริ่มต้นระดับต่ำ มักใช้ในผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับไต หรือผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว
• Enalapril 5 มก.: เป็นขนาดเริ่มต้นมาตรฐานสำหรับการรักษาภาวะความดันโลหิตสูง ซึ่งแพทย์อาจพิจารณาปรับเพิ่มขนาดในอีกไม่กี่สัปดาห์ถัดไปเพื่อให้ได้ระดับที่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้ดีที่สุดโดยมีผลข้างเคียงน้อยที่สุด
• Enalapril 10 มก.: เป็นขนาดเริ่มต้นที่สูงขึ้น ซึ่งอาจถูกสั่งจ่ายหากตรวจพบว่าระดับความดันโลหิตของคุณสูงมากในขณะที่ได้รับการวินิจฉัย
• Enalapril 20 มก.: มักใช้เป็นขนาดคงที่สำหรับการรักษาระยะยาว และเป็นขนาดสูงสุดที่มักจะสั่งจ่ายในเบื้องต้น หากการใช้ยาขนาดต่ำกว่านี้ยังไม่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ขนาดสูงสุดของ ยาลดความดัน ชนิดนี้ที่สามารถสั่งจ่ายได้คือไม่เกิน 40 มก. ต่อวัน

การใช้ยา Enalapril อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงในบางราย ซึ่งผู้ป่วยควรสังเกตอาการและปรึกษาแพทย์หากพบความผิดปกติ โดยผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นมีดังนี้ครับ

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย:

• อาการไอแห้งอย่างต่อเนื่อง (Dry tickling cough)
• อาการเวียนศีรษะ
• อาการปวดศีรษะ
• ความรู้สึกคลื่นไส้
• ภาวะความดันโลหิตต่ำ
• อัตราการเต้นของหัวใจเร็วผิดปกติ
• อาการเจ็บหน้าอก (Angina)
• อาการท้องเสีย
• ผื่นคันตามผิวหนัง
• การมองเห็นพร่ามัว
• ความรู้สึกเหนื่อยล้า
• ระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงขึ้น

ยา Enalapril อาจไม่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยทุกราย ก่อนเริ่มใช้ยา คุณควรแจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับโรคประจำตัวและยาทุกชนิดที่กำลังใช้อยู่ รวมถึงยาที่ซื้อเองจากร้านขายยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณมีสภาวะดังต่อไปนี้:

• มีอายุมากกว่า 70 ปี
• กำลังตั้งครรภ์ วางแผนที่จะตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร
• มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจหรือความผิดปกติของเม็ดเลือด
• มีปัญหาเกี่ยวกับไตหรือตับ
• มีระดับความดันโลหิตที่ไม่คงที่ (มีทั้งช่วงที่ต่ำและสูงผิดปกติ)
• กำลังใช้ยาชนิดอื่นที่มีฤทธิ์ลดความดันโลหิต
• เป็นโรค เบาหวาน
• เคยมีประวัติแพ้ยาในกลุ่ม ACE inhibitor
• มีกำหนดการเข้ารับการผ่าตัดในเร็ว ๆ นี้

ปฏิกิริยาระหว่างยา (Drug Interactions)

โปรดแจ้งแพทย์หากคุณกำลังใช้ยาเหล่านี้ เนื่องจากอาจเกิดปฏิกิริยาในทางลบกับ Enalapril ได้:

• ยากลุ่มต้านการอักเสบ (NSAIDs) เช่น ibuprofen หรือ aspirin ขนาดสูง (อย่างไรก็ตาม ยาแก้ปวดทั่วไปอย่าง paracetamol หรือ aspirin ขนาดต่ำสามารถใช้ร่วมกับ ยาลดความดัน ชนิดนี้ได้อย่างปลอดภัย)
• ยารักษาภาวะหัวใจล้มเหลว
• ยารักษาโรคหืดหรือโรคภูมิแพ้
• ยากดภูมิคุ้มกัน เช่น tacrolimus หรือ ciclosporin
• ยาอื่น ๆ ที่มีฤทธิ์ลดความดันโลหิต เช่น สเปรย์พ่นใต้ลิ้น (GTN sprays), ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Viagra) หรือยาต้านเศร้า
• Lithium (ยารักษาโรคทางจิตเวช)
• Allopurinol (ยารักษาโรคเกาต์)
• ยากลุ่มสเตียรอยด์

ข้อแนะนำเพิ่มเติม

ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในขณะที่ใช้ยา Enalapril เนื่องจากแอลกอฮอล์อาจไปเพิ่มผลข้างเคียงของยา เช่น อาการเวียนศีรษะและหน้ามืดได้ ทั้งนี้ คุณควรอ่านเอกสารกำกับยาที่มาพร้อมกับผลิตภัณฑ์อย่างละเอียดเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับผลข้างเคียง ข้อควรระวัง และปฏิกิริยาระหว่างยาอย่างครบถ้วนครับ