เยื่อบุตาอักเสบ กี่วันหาย?
- ไวรัส adenovirus (พบบ่อยสุด) — มักหายเองภายในราว 2-3 สัปดาห์ (StatPearls) ไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะ รักษาตามอาการ (แต่เชื้อเริม/งูสวัดที่ตาต้องใช้ยาต้านไวรัสและพบจักษุแพทย์)
- แบคทีเรีย — มักหายได้เองราว 7-10 วัน ยาปฏิชีวนะช่วยให้หายเร็วขึ้น
- ภูมิแพ้ — มักดีขึ้นเมื่อเลี่ยงสิ่งกระตุ้น + ใช้ยาเฉพาะที่ (ยาหยอดตาแก้แพ้) เสริมยาแก้แพ้ชนิดกินเมื่ออาการมาก
- เยื่อบุตาอักเสบ = การอักเสบของเยื่อบางใสที่คลุมตาขาว มี 4 ชนิดหลัก แต่ละชนิดใช้ยาต่างกัน
- ปวดตามาก ตามัว หรือแพ้แสง → พบแพทย์โดยด่วน · ถ้าอาการไม่รุนแรงแต่ อาการไม่หายภายใน 7 วัน ก็ควรพบแพทย์ (NHS)
เยื่อบุตาอักเสบคืออะไร
เยื่อบุตาอักเสบ (Conjunctivitis) คือการอักเสบของ เยื่อบุตา — เยื่อบาง ๆ ใสที่คลุมตาขาวและด้านในเปลือกตา เมื่ออักเสบ เส้นเลือดเล็ก ๆ ในเยื่อจะขยาย ทำให้ตาดูแดง มีขี้ตา และเคืองตา คนไทยเรียกภาวะนี้รวม ๆ ว่า "ตาแดง" แต่ในทางการแพทย์ เยื่อบุตาอักเสบครอบคลุมหลายชนิดที่ สาเหตุและการรักษาต่างกันมาก — ทั้งจากการติดเชื้อ ภูมิแพ้ และการระคายเคือง
ข่าวดีคือส่วนใหญ่ ไม่กระทบการมองเห็นถาวร และหายได้เอง แต่การรู้ชนิดช่วยให้เลือกยาถูก หายไวขึ้น และไม่แพร่ให้คนรอบข้าง
เยื่อบุตาอักเสบมีกี่ชนิด
แบ่งหลัก ๆ ได้ 4 ชนิด ตามสาเหตุ:
| ชนิด | สาเหตุ | จุดสังเกต | การรักษาหลัก |
|---|---|---|---|
| ติดเชื้อไวรัส | Adenovirus และไวรัสหวัด | ขี้ตาใส น้ำตาไหล เคืองตา ติดต่อง่าย | หายเอง + น้ำตาเทียม ประคบ |
| ติดเชื้อแบคทีเรีย | เชื้อแบคทีเรียที่ตา | ขี้ตาเขียว / เหลืองข้น ตาติดตอนตื่น | ยาหยอด / ป้ายตาปฏิชีวนะ |
| ภูมิแพ้ | ไรฝุ่น เกสร PM2.5 ขนสัตว์ | คันเด่น เป็น 2 ข้าง ไม่ติดต่อ | เลี่ยงสิ่งกระตุ้น + ยาแก้แพ้ |
| ระคายเคือง | ควัน ฝุ่น คลอรีน | แสบตา น้ำตาไหล หลังสัมผัสสิ่งกระตุ้น | ล้างตา เลี่ยงสิ่งกระตุ้น |
📖 อ่านเพิ่มเติม: ชนิดภูมิแพ้ (คันเด่น ไม่ติดต่อ) มีคู่มือฉบับเต็ม — ภูมิแพ้ขึ้นตา อาการ วิธีรักษา กินยาอะไรดี · ชนิดติดเชื้อ (โรคตาแดงระบาด) — ตาแดงเกิดจากอะไร ติดต่อไหม กี่วันหาย
อาการของเยื่อบุตาอักเสบ
- ตาแดง ทั่วตาขาวหรือเป็นบริเวณ
- ขี้ตามากผิดปกติ — ลักษณะขี้ตาคือตัวบอกชนิดที่ดีที่สุด (ใส = ไวรัส/ภูมิแพ้, เขียวเหลืองข้น = แบคทีเรีย)
- เคืองตา แสบตา เหมือนมีทรายในตา
- คันตา — ถ้าคันมากชี้ไปทางภูมิแพ้
- น้ำตาไหล เปลือกตาบวม
- ตื่นนอนแล้ว เปลือกตาติดกัน จากขี้ตาแห้งกรัง (มักเป็นแบคทีเรีย)
อาการที่ ไม่ใช่ เยื่อบุตาอักเสบธรรมดา: ปวดตารุนแรง ตามัว แพ้แสงจัด หรือเห็นวงแสง — สงสัยภาวะอื่นที่ต้องพบแพทย์ทันที เช่น ต้อหินเฉียบพลัน กระจกตาอักเสบ หรือม่านตาอักเสบ
เยื่อบุตาอักเสบ กี่วันหาย
- ไวรัส — มักหายเองภายในราว 2-3 สัปดาห์ (StatPearls) (adenovirus รุนแรงอาจนานกว่านั้น) อาการมักแย่สุดช่วงวันที่ 3-5 แล้วค่อย ๆ ดีขึ้น
- แบคทีเรีย — ส่วนใหญ่ หายได้เองราว 7-10 วัน ยาปฏิชีวนะช่วยให้หายเร็วขึ้น (ไม่ได้การันตีหายใน 2-5 วัน)
- ภูมิแพ้ — มักดีขึ้นหลังพ้นสิ่งกระตุ้นและใช้ยา แต่ชนิดรุนแรง (VKC/AKC) อาจเป็นนานหลายสัปดาห์ และเป็นซ้ำตราบใดที่ยังเจอสิ่งกระตุ้น
- ระคายเคืองทั่วไป (ควัน ฝุ่น คลอรีน) — มักดีขึ้นหลังล้างตาและพ้นสิ่งกระตุ้น · ⚠️ สารเคมีรุนแรงเข้าตา (เช่น น้ำยาฟอกขาว น้ำยาล้างเตาอบ) เป็นภาวะฉุกเฉิน — ล้างตาด้วยน้ำสะอาดต่อเนื่องอย่างน้อย 20 นาที (คำแนะนำปฐมพยาบาลของ NHS) แล้ว รีบไปห้องฉุกเฉินทันที (โทร 1669 หากต้องการรถพยาบาล) ล้างตาต่อระหว่างเดินทาง และนำภาชนะสารเคมีไปด้วยถ้าทำได้ อย่ารอดูอาการ
⚠️ ทุกชนิด: NHS แนะนำให้พบแพทย์ถ้า อาการไม่หายภายใน 7 วัน แย่ลง หรือกลับมาเป็นซ้ำบ่อย เพื่อหาสาเหตุที่ลึกกว่า — และเร็วกว่านั้นถ้ามีอาการเตือน (ปวดมาก ตามัว)
เยื่อบุตาอักเสบ ใช้ยาอะไร
หลักการสำคัญ: เลือกยาตามชนิด ไม่ใช่ตามความแดง
ชนิดไวรัส adenovirus — ไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะ
ใช้การประคับประคอง: น้ำตาเทียม ลดเคืองตา, ประคบเย็น, เช็ดขี้ตาสะอาด ๆ — ยาปฏิชีวนะไม่ช่วยชนิดไวรัสและไม่ควรใช้พร่ำเพรื่อ ⚠️ ถ้าสงสัยเชื้อเริม (HSV) หรืองูสวัด (zoster) ที่ตา เช่น มีตุ่มน้ำรอบตา ปวดมาก ตามัว หรือเป็นข้างเดียวร่วมกับผื่น — ต้องใช้ยาต้านไวรัสโดยเฉพาะและพบจักษุแพทย์ด่วน
ชนิดแบคทีเรีย — ยาหยอด/ป้ายตาปฏิชีวนะ
เภสัชกรหรือแพทย์จะเลือกตัวยาที่เหมาะ ใช้ตามกำหนดที่แนะนำ ยาช่วยให้อาการดีขึ้นเร็วขึ้น
ชนิดภูมิแพ้ — เริ่มจากเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและยาเฉพาะที่
StatPearls แนะนำลำดับ: (1) เลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ + น้ำตาเทียม/ประคบเย็น → (2) ยาหยอดตาแก้แพ้/mast-cell stabilizer (เช่น olopatadine, ketotifen) เป็นการรักษาหลักเมื่ออาการเด่นที่ตา → (3) ยาเม็ดแก้แพ้ชนิดกิน เสริมเมื่ออาการมากหรือมีอาการจมูกร่วม (ตัวอย่างตามที่เภสัชกรแนะนำ) — ปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ทุกครั้ง
ทุกชนิด — ข้อห้ามเดียวกัน
ห้ามซื้อยาหยอดตาสเตียรอยด์ใช้เอง — ใช้ผิดชนิดอาจทำให้การติดเชื้อลุกลาม และการใช้ต่อเนื่องเสี่ยงต้อหิน/ต้อกระจก ต้องอยู่ในการดูแลของจักษุแพทย์เท่านั้น
ดูแลตัวเองยังไงให้หายไว
- เช็ดขี้ตาถูกวิธี — สำลีสะอาดชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว เช็ดจากหัวตาออกหางตา แผ่นเดียวต่อการเช็ดหนึ่งครั้ง
- ประคบ — เย็นสำหรับชนิดภูมิแพ้/ไวรัส ลดบวมเคือง · อุ่นเมื่อขี้ตาเหนียวข้นช่วยให้เช็ดออกง่าย
- น้ำตาเทียม หยอดได้บ่อยตามต้องการ ช่วยชะเชื้อ/สารก่อภูมิแพ้
- ล้างมือบ่อย ๆ และไม่ขยี้ตา — ทั้งกันแพร่และกันเชื้อเข้าตาอีกข้าง
- พักคอนแทคเลนส์ จนหายสนิท และเปลี่ยนเลนส์/ตลับใหม่หลังหาย
- งดเครื่องสำอางรอบดวงตา และทิ้งของที่ใช้ช่วงติดเชื้อ
- แยกผ้าเช็ดตัว ปลอกหมอน ซักบ่อยขณะเป็น
อันตรายไหม เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์
เยื่อบุตาอักเสบส่วนใหญ่ ไม่อันตรายและไม่กระทบการมองเห็นถาวร แต่พบแพทย์ทันทีเมื่อมีข้อใดข้อหนึ่ง:
- ❗ ปวดตารุนแรง หรือปวดลึกในลูกตา
- ❗ ตามัว มองไม่ชัด แม้กะพริบตาแล้ว
- ❗ แพ้แสงจัด ลืมตาสู้แสงไม่ได้
- ❗ ทารกแรกเกิดมีขี้ตา/ตาแดง — ต้องพบแพทย์ทุกกรณี เสี่ยงการติดเชื้อรุนแรง
- ❗ ผู้ใส่ คอนแทคเลนส์แล้วตาแดง — ถือเป็นเรื่องด่วนเสมอแม้ยังไม่ปวด (NHS) ถอดเลนส์และพบแพทย์ในวันนั้น เสี่ยงแผลติดเชื้อกระจกตา
- ❗ ภูมิคุ้มกันต่ำ (เบาหวานคุมไม่ดี, ได้ยากดภูมิ) แล้วมีอาการติดเชื้อที่ตา
- ❗ เปลือกตาบวมแดงร้อนมาก + ไข้ — สงสัยเซลล์เนื้อเยื่อรอบตาอักเสบ (orbital cellulitis)
ไม่ใช่เคสฉุกเฉิน แต่ควรพบแพทย์: ถ้า อาการไม่หายภายใน 7 วัน หรือเป็นซ้ำบ่อยผิดปกติ ให้ไปพบแพทย์ (NHS)
คำถามที่พบบ่อย
ชนิดไวรัสมักหายเองภายในราว 2-3 สัปดาห์ และชนิดระคายเคืองทั่วไป (ควัน ฝุ่น) หายเมื่อพ้นสิ่งกระตุ้น (แต่สารเคมีเข้าตาเป็นเหตุฉุกเฉิน ต้องล้างตาและไปห้องฉุกเฉินทันที) ส่วนชนิดแบคทีเรียบางรายหายเองได้แต่การใช้ยาปฏิชีวนะช่วยให้หายไวขึ้น ชนิดภูมิแพ้จะเป็น ๆ หาย ๆ จนกว่าจะจัดการสิ่งกระตุ้น — ระหว่างรอให้หาย ใช้น้ำตาเทียม+ประคบช่วยให้สบายตาขึ้น
ส่วนใหญ่ ไม่อันตราย — ไม่ทำลายการมองเห็นถาวร แต่มีข้อยกเว้นที่ต้องระวัง: การติดเชื้อในทารกแรกเกิด, แผลกระจกตาในคนใส่คอนแทคเลนส์, และการใช้ยาหยอดสเตียรอยด์เองโดยไม่มีแพทย์ดูแล ถ้าปวดมาก ตามัว หรือแพ้แสงจัด นั่นอาจไม่ใช่เยื่อบุตาอักเสบธรรมดา — พบแพทย์ทันที
ชนิดติดเชื้อ (ไวรัส/แบคทีเรีย) ติดต่อง่ายมาก ผ่านมือและของใช้ร่วม — ล้างมือบ่อย แยกผ้าเช็ดตัว และอย่าใช้ยาหยอดร่วมขวด ส่วน ชนิดภูมิแพ้และระคายเคือง ไม่ติดต่อ อ่านรายละเอียดการป้องกันการแพร่ได้ที่ ตาแดงเกิดจากอะไร ติดต่อไหม กี่วันหาย
หลักเดียวกับผู้ใหญ่: เช็ดขี้ตาด้วยสำลีชุบน้ำต้มสุกเย็น สอนไม่ขยี้ตา ล้างมือบ่อย และตามนโยบายโรงเรียน — NHS ระบุว่าเด็กไม่ต้องหยุดเรียนเว้นแต่รู้สึกไม่สบายมาก เน้นสุขอนามัยแทน ทารกแรกเกิดที่มีขี้ตาหรือตาแดง ต้องพบแพทย์ทันทีทุกกรณี — เด็กเล็กควรปรึกษาเภสัชกรหรือกุมารแพทย์ก่อนใช้ยาใด ๆ เสมอ
เริ่มจาก เลี่ยงสิ่งกระตุ้น + น้ำตาเทียม/ประคบเย็น แล้วใช้ ยาหยอดตาแก้แพ้ (olopatadine, ketotifen) เป็นหลักเมื่ออาการเด่นที่ตา ส่วน ยาเม็ดแก้แพ้ชนิดกิน (ปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกตัวยาที่เหมาะ) เสริมเมื่ออาการมากหรือมีอาการจมูกร่วม พร้อมจัดการไรฝุ่น/สิ่งกระตุ้นที่ต้นเหตุ อ่านคู่มือเต็ม: ภูมิแพ้ขึ้นตา อาการ วิธีรักษา กินยาอะไรดี
ไม่ควรใส่จนกว่าจะหายสนิท — เลนส์กักเชื้อและสารก่อภูมิแพ้ไว้ติดตา ทำให้หายช้าและเสี่ยงแผลกระจกตา หลังหายแล้วให้เปลี่ยนเลนส์คู่ใหม่และตลับใหม่ (ของเดิมอาจปนเปื้อนเชื้อ) ถ้าตาแดงขณะใส่คอนแทคเลนส์ ถือเป็นเรื่องด่วนเสมอ — ถอดเลนส์และรีบพบแพทย์/นักทัศนมาตร ไม่ต้องรอให้ปวด เพราะเสี่ยงแผลติดเชื้อกระจกตา
เป็นตัวช่วยแยกชนิดที่ดีที่สุดตัวหนึ่ง: ใสเป็นน้ำ = มักไวรัสหรือภูมิแพ้ · เหนียวเป็นเมือก = มักภูมิแพ้ · เขียวหรือเหลืองข้น จนเปลือกตาติด = เบาะแสของแบคทีเรีย (ไม่ใช่การวินิจฉัยแน่นอน อาการคล้ายกันได้หลายสาเหตุ) ชนิดแบคทีเรียมักหายเองได้ ยาปฏิชีวนะใช้เมื่อเภสัชกร/แพทย์เห็นควร — ถ้าขี้ตาข้นมากร่วมกับปวดตา ใส่คอนแทคเลนส์ หรือตามัว ให้พบแพทย์
สั่งได้ที่ Intimo Life — ยาของแท้ ส่งไว ภายใน 24 ชม. แพ็กไม่ระบุชื่อสินค้า และสอบถามเภสัชกรได้ก่อนสั่ง เพื่อช่วยเลือกตัวยาที่เหมาะกับอาการและโรคประจำตัว (หากไม่แน่ใจว่าเป็นชนิดใด ควรให้แพทย์ตรวจ)
⚠️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ
เนื้อหาในบทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาทดแทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์หรือเภสัชกรผู้เชี่ยวชาญ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการหรือการใช้ยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
แหล่งอ้างอิง
ยาแก้แพ้
ยาแก้แพ้ สำหรับเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้
-
สินค้าหมด
Xyzal ซีซาล ยาแก้แพ้ levocetirizine 5mg 10 เม็ดต้นตำรับ Levocetirizine จาก UCB จับ H1 แม่นยำกว่า 2 เท่า
Out of Stock175.00 ฿ /(17.5฿/เม็ด) -
สินค้าหมด
Bilaxten ไบแลกซ์เท็น ยาแก้แพ้ bilastine 20mg 10 เม็ดBilastine รุ่นใหม่ ไม่ผ่านตับ ไม่ตีกับยาอื่น ไม่ง่วง 24 ชม.
Out of Stock175.00 ฿ /(17.5฿/เม็ด) -
สินค้าหมด
Histatab ฮีสตาแทป ยาแก้แพ้ 4mg เม็ดเหลืองยาแก้แพ้เม็ดเหลืองสูตรคลาสสิก ออกฤทธิ์เร็ว เหมาะกินก่อนนอน
Out of Stock30.00 ฿ /(0.3฿/เม็ด) -
สินค้าหมด
Aerius แอเรียส ยาแก้แพ้ Desloratadine 5mg ง่วงน้อย 10 เม็ดDesloratadine เมตาบอไลต์ของ Loratadine ออกฤทธิ์เร็วกว่า
Out of Stock319.00 ฿ /(31.9฿/เม็ด) -
สินค้าหมด
Z-Deen ซี-ดีน ยาแก้แพ้ Loratadine 10mg 10 เม็ดยาแก้แพ้ Loratadine วันละเม็ด เหมาะคนขับรถทำงานเครื่องจักร
Out of Stock80.00 ฿ /(8฿/เม็ด) -
Levocet เลโวเซต ยาแก้แพ้ ชนิดไม่ง่วง 5mgแก้แพ้ คัดจมูก ลมพิษ ด้วย Levocetirizine ง่วงน้อย
✓ In stock85.00 ฿ /(8.5฿/เม็ด) -
Cettec เซ็ทเทค ยาแก้แพ้ ชนิดไม่ง่วง 10mgแก้แพ้ คัดจมูก ลมพิษ ผื่นคัน ด้วย Cetirizine 10mg
✓ In stockเริ่มต้น 20.00 ฿ /(1.65฿/เม็ด) -
Cetrizin ยาแก้แพ้ ออกฤทธิ์ 24 ชม. ไม่ง่วงCetirizine generic ทางเลือกประหยัด ออกฤทธิ์เหมือนเดิม
✓ In stockเริ่มต้น 20.00 ฿ /(1.47฿/เม็ด) -
Zyrtec ยาแก้แพ้ ยี่ห้อต้นตำรับยาแก้แพ้ original brand โดยผู้คิดค้น cetirizine
✓ In stock135.00 ฿ /(13.5฿/เม็ด) -
Fenafex ยาแก้แพ้รุ่น 2 ไม่ง่วงยาแก้แพ้และลมพิษสูตรไม่ง่วง ออกฤทธิ์เร็วและยาวนานตลอดวัน
✓ In stockเริ่มต้น 39.00 ฿ /(3.9฿/เม็ด) -
Alerest ยาแก้แพ้รุ่น 2 ง่วงน้อยยาแก้แพ้รุ่นใหม่ ง่วงน้อย ออกฤทธิ์ 24 ชั่วโมง
✓ In stock25.00 ฿ /(2.5฿/เม็ด) -
Telfast ยาแก้แพ้ไม่ง่วง ยี่ห้อต้นตำรับแก้แพ้ไม่ง่วง ลดจาม คัดจมูก ลมพิษ ใช้ได้ทุกวัน
✓ In stockเริ่มต้น 135.00 ฿ /(13.5฿/เม็ด)
เป็นสมาชิกกับทางร้านเพื่อรับข่าวสารและส่วนลดต่างๆ














