การรักษาความดันสูง

ระดับความดันโลหิตที่เหมาะสมและดีต่อสุขภาพคือ ต่ำกว่า 120/80 มิลลิเมตรปรอท (mmHg) ซึ่งระดับความดันนี้จะช่วยลดโอกาสในการเกิดโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือดสมองได้

โดยปกติแล้ว ผู้ใหญ่ส่วนใหญ่มักจะมีระดับความดันโลหิตอยู่ระหว่าง 120/80 ถึง 140/90 มิลลิเมตรปรอท ดังนั้น หากความดันโลหิตของคุณสูงกว่า 120/80 คุณควรเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดระดับความดันลง (และเพื่อป้องกันไม่ให้สูงขึ้นไปกว่าเดิม) การออกกำลังกาย การควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน รวมถึงการรับประทานอาหารและมีไลฟ์สไตล์ที่ดีต่อสุขภาพ จะช่วยให้ระดับความดันโลหิตกลับเข้าสู่เกณฑ์ปกติได้

หากระดับความดันโลหิตของคุณอยู่ที่ 140/90 มิลลิเมตรปรอท หรือสูงกว่า แสดงว่าคุณอาจมีภาวะ ความดันสูง หรือที่เรียกว่าโรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) อีกหนึ่งสัญญาณที่บ่งบอกถึงภาวะนี้คือการที่ค่าใดค่าหนึ่งสูงต่อเนื่องกันเป็นเวลาหลายสัปดาห์ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป ภาวะความดันโลหิตสูงอย่างต่อเนื่องจะทำลายหัวใจและระบบไหลเวียนโลหิต นำไปสู่โรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองได้ การใช้ ยาลดความดัน และการรักษาที่เหมาะสมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย

ในทางกลับกัน หากระดับความดันโลหิตของคุณอยู่ที่ 90/60 มิลลิเมตรปรอท หรือต่ำกว่า จะถือว่าคุณมีภาวะความดันโลหิตต่ำ ซึ่งอาจเป็นอันตรายได้หากมีอาการรุนแรงและเกิดขึ้นติดต่อกันเป็นเวลานาน

เพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำที่สุด คุณควรสวมเสื้อผ้าที่หลวมเพื่อให้สามารถพับแขนเสื้อขึ้นได้ง่าย นอกจากนี้ควรระวังปัจจัยที่อาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นชั่วคราว เช่น ควรปัสสาวะให้เรียบร้อย ไม่ควรอยู่ในสภาวะวิตกกังวล ตึงเครียด หรือรู้สึกไม่สบายตัว และไม่ควรวัดความดันทันทีหลังรับประทานอาหารมื้อใหญ่ หรือภายในครึ่งชั่วโมงหลังการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือการสูบบุหรี่

แขนทั้งสองข้างอาจให้ค่าความดันที่แตกต่างกันเล็กน้อย ดังนั้นควรเลือกวัดจากแขนเพียงข้างเดียวเพื่อให้สามารถติดตามแนวโน้มของค่าความดันได้อย่างต่อเนื่อง หากเป็นไปได้ แนะนำให้ใช้แขนข้างเดียวกับที่แพทย์หรือพยาบาลใช้ในการตรวจวัดปกติครับ

ขั้นตอนการเตรียมตัวก่อนวัด:

• พักผ่อนอย่างน้อย 5 นาทีก่อนเริ่มการวัด
• นั่งเงียบๆ ที่โต๊ะ วางแขนบนพื้นผิวที่มั่นคงเพื่อให้มีที่รองรับ และวางเท้าทั้งสองข้างราบกับพื้น
• พันแถบพันแขน (Cuff) รอบต้นแขนตามคำแนะนำของเครื่องวัด โดยให้ระดับของแถบพันแขนอยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ (อาจใช้หมอนรองแขนเพื่อให้ได้ระดับความสูงที่ถูกต้อง)
• ผ่อนคลายแขน นั่งนิ่งๆ และไม่พูดคุยขณะทำการวัด

การบันทึกค่าที่แม่นยำ:

ควรทำการวัดหลายครั้ง โดยเว้นระยะห่างประมาณ 2 นาทีในแต่ละครั้ง แล้วจึงนำค่ามาหาค่าเฉลี่ย ในบางกรณีค่าที่วัดได้ครั้งแรกอาจสูงกว่าปกติ หากพบเหตุการณ์เช่นนี้ ให้ทำการวัดต่อไปจนกว่าค่าจะเริ่มคงที่ แล้วจึงใช้ค่านั้นในการบันทึก

คุณสามารถบันทึกค่าลงในตัวเครื่องหรือจดบันทึกด้วยตนเอง สิ่งสำคัญคือต้องบันทึกค่าตามจริงอย่างละเอียด ห้ามปัดตัวเลขขึ้นหรือลง เพราะอาจส่งผลต่อการวินิจฉัยและการวางแผนการรักษาของแพทย์ หากคุณพบว่าค่าความดันสูงเพียงครั้งเดียวไม่จำเป็นต้องกังวลมากเกินไป แต่หากค่าที่วัดได้สูงอย่างต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาว่าจำเป็นต้องได้รับ ยาลดความดัน หรือไม่

สุดท้ายนี้ การวัดความดันบ่อยเกินไปอาจทำให้บางคนเกิดความกังวลกับความเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ซึ่งความกังวลนี้เองอาจส่งผลให้ระดับความดันสูงขึ้นในระยะสั้นได้ ดังนั้นจึงแนะนำว่าไม่ควรตรวจเช็กบ่อยจนเกินไปครับ

การรักษาภาวะ ความดันสูง มักใช้การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ควบคู่ไปกับการรักษาด้วยยา หากระดับความดันโลหิตของคุณสูงกว่าเกณฑ์เพียงเล็กน้อย แพทย์มักจะแนะนำให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตก่อนการเริ่มใช้ยา โดยแผนการรักษาจะครอบคลุมถึงการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหาร

คุณจะได้รับคำแนะนำให้ลดการบริโภคไขมันอิ่มตัว รวมถึงลดปริมาณน้ำตาล เกลือ และแอลกอฮอล์ หากคุณสูบบุหรี่ สิ่งสำคัญคือต้องเลิกบุหรี่ก่อนที่ความดันโลหิตจะสูงขึ้นไปกว่าเดิม และหากคุณมีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์ การลดน้ำหนักจะช่วยลดระดับความดันโลหิตลงได้อย่างมีนัยสำคัญ

ในกรณีที่ระดับความดันโลหิตสูงมาก หรือไม่ดีขึ้นหลังจากปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์แล้ว แพทย์อาจพิจารณาให้การรักษาด้วย ยาลดความดัน ซึ่งมีอยู่หลายกลุ่มตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย บ่อยครั้งที่ผู้ป่วยอาจจำเป็นต้องใช้ยามากกว่าหนึ่งชนิดร่วมกัน กลุ่มยาที่ใช้รักษาภาวะความดันโลหิตสูงที่พบบ่อย ได้แก่:

• ยาในกลุ่ม ACE inhibitors
• ยาในกลุ่ม Calcium channel blockers
• ยาขับปัสสาวะ (Diuretics)
• ยาในกลุ่ม Beta-blockers