วิธีกินยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ด กินยังไงให้ปลอดภัย?

ยาคุมฉุกเฉิน ต้องกินภายในกี่ชั่วโมง? ยิ่งเร็วยิ่งได้ผล

ถุงยางแตก ลืมกินยาคุม หรือมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน — สถานการณ์แบบนี้เกิดขึ้นได้กับทุกคน และสิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคือ ยาคุมฉุกเฉิน แต่คำถามสำคัญคือ ต้องกินภายในกี่ชั่วโมงถึงจะทัน?

คำตอบสั้นๆ คือ ยิ่งเร็วยิ่งดี ยาคุมฉุกเฉินชนิด Levonorgestrel 1.5 mg ที่ใช้กันทั่วไปในประเทศไทย มีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อกินภายใน 24 ชั่วโมงแรก และไม่ควรเกิน 72 ชั่วโมง (3 วัน) หลังมีเพศสัมพันธ์ ตามคำแนะนำของ องค์การอนามัยโลก (WHO)

เมื่อไหร่ที่ควรใช้ยาคุมฉุกเฉิน?

ยาคุมฉุกเฉินเหมาะสำหรับ สถานการณ์ฉุกเฉิน เท่านั้น ไม่ใช่วิธีคุมกำเนิดประจำ สถานการณ์ที่ควรใช้ ได้แก่:

• ถุงยางแตกหรือหลุด ระหว่างมีเพศสัมพันธ์
• ไม่ได้ใช้การป้องกันใดๆ เลย
• ลืมกินยาคุมกำเนิดรายวัน ติดต่อกันหลายเม็ด → อ่านเพิ่มเติมที่ ลืมกินยาคุม ทำยังไงดี?
• คำนวณวันปลอดภัยผิดพลาด
• กรณีถูกล่วงละเมิดทางเพศ

ยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ด จะท้องไหม?

คำตอบตรงๆ คือ ยังมีโอกาสท้องได้ แม้จะกินยาคุมฉุกเฉินแล้ว เพราะยาไม่ได้ป้องกันได้ 100%

ยาคุมฉุกเฉินทำงานอย่างไร?

ยาคุมฉุกเฉินที่มีตัวยา Levonorgestrel ทำงานโดย:

• ยับยั้งหรือชะลอการตกไข่ — ถ้าไข่ยังไม่ตก ยาจะช่วยหยุดกระบวนการนี้ไว้ ทำให้ไม่มีไข่ให้อสุจิปฏิสนธิ
• ทำให้มูกปากมดลูกข้นขึ้น — อสุจิเคลื่อนที่ผ่านได้ยากขึ้น

สิ่งสำคัญที่ต้องรู้คือ ถ้าไข่ตกไปแล้วและเกิดการปฏิสนธิ ยาคุมฉุกเฉินจะไม่มีผล ยาคุมฉุกเฉินไม่ใช่ยาทำแท้ง และไม่สามารถยุติการตั้งครรภ์ที่เกิดขึ้นแล้วได้

หลังกินยาคุมฉุกเฉิน ประจำเดือนจะเปลี่ยนไหม?

เป็นเรื่องปกติที่ประจำเดือนอาจ:

• มาเร็วหรือช้ากว่าปกติ 1-2 สัปดาห์
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอย
• ปริมาณประจำเดือนมากหรือน้อยกว่าปกติ

🚨 ควรตรวจครรภ์ทันทีถ้า:

• ประจำเดือนช้ากว่าปกติมากกว่า 7 วัน
• ปวดท้องน้อยรุนแรงผิดปกติ
• เลือดออกผิดปกติ (อาจเป็นสัญญาณของการตั้งครรภ์นอกมดลูก)

วิธีกินยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ด ให้ได้ผลและปลอดภัย

ขั้นตอนการกิน

1. กิน 1 เม็ดทันที ให้เร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์ (ไม่ต้องรอ ไม่ต้องนับเวลา กินได้เลย)
2. กลืนทั้งเม็ดพร้อมน้ำเปล่า ไม่ต้องบดหรือเคี้ยว
3. กินก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ แต่ถ้ามีอาการคลื่นไส้ง่าย แนะนำกินหลังอาหาร

ถ้าอาเจียนหลังกินยา

ถ้าอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง หลังกินยา:

• ต้องกินยาเม็ดใหม่อีก 1 เม็ด
• ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อยืนยัน
• อาจพิจารณากินยาแก้คลื่นไส้ก่อนกินยาคุมฉุกเฉินเม็ดใหม่

กินเพิ่มได้ผลมากขึ้นไหม?

ไม่ การกินยาเพิ่มในครั้งเดียวกันไม่ได้เพิ่มประสิทธิภาพ แต่จะเพิ่มผลข้างเคียงมากขึ้น ให้กินแค่ 1 โดสเต็ม (1.5 mg) ต่อการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน 1 ครั้ง

ใช้ยาคุมฉุกเฉินบ่อยได้ไหม?

ไม่แนะนำ ยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้เป็นประจำ ไม่ควรใช้เกิน 2 ครั้งต่อรอบเดือน การใช้บ่อยอาจทำให้:

• รอบเดือนผิดปกติ
• ผลข้างเคียงรุนแรงขึ้น
• ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดลดลงในระยะยาว

หากพบว่าต้องใช้ยาคุมฉุกเฉินบ่อย ควรเปลี่ยนมาใช้วิธีคุมกำเนิดแบบประจำ เช่น:

• ยาคุมกำเนิดรายเดือน — อ่านเพิ่มเติมที่ วิธีกินยาคุมกำเนิดให้ถูกต้อง
• ยาคุมฮอร์โมนรวม — เหมาะกับคนที่อยากดูแลผิวและลดสิวไปด้วย อ่านเพิ่มที่ ยาคุมฮอร์โมนรวม เหมาะกับใครบ้าง?
• ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว — เหมาะกับคนที่ให้นมบุตรหรือมีข้อจำกัดเรื่องเอสโตรเจน อ่านเพิ่มที่ ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว คืออะไร?
• ถุงยางอนามัย
• ห่วงอนามัย (IUD)