doxy-PEP คืออะไร?
- doxy-PEP คือการกิน doxycycline 200 มิลลิกรัมหนึ่งครั้งหลังมีเพศสัมพันธ์ เพื่อลดโอกาสติดโรคจากแบคทีเรียบางชนิด
- ในการศึกษา ลดการติด ซิฟิลิสและหนองในเทียม ได้ชัด ส่วนหนองในผลไม่แน่นอน และแนวทางของไทยไม่แนะนำสำหรับหนองใน
- แนวทางกรมควบคุมโรคให้กินภายใน 24 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 72 ชั่วโมง หลังมีเพศสัมพันธ์
- แนวทางพูดถึงชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศ ส่วนในผู้หญิง ไม่แนะนำ
- ไม่ป้องกัน HIV เริม หรือ HPV และไม่ใช่สิ่งที่มาแทนถุงยางอนามัย
- ควรใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ และตรวจโรคทุก 3-6 เดือน ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
doxy-PEP คืออะไร
doxy-PEP คือการกิน doxycycline 200 มิลลิกรัมหนึ่งครั้งหลังมีเพศสัมพันธ์ เพื่อลดโอกาสติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากแบคทีเรีย ชื่อเต็มคือ doxycycline post-exposure prophylaxis หรือการป้องกันหลังสัมผัสเชื้อ
doxycycline เป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้รักษาการติดเชื้อมานาน doxy-PEP คือการใช้ในรูปแบบป้องกันหลังมีความเสี่ยง ไม่ได้กินทุกวัน และไม่ใช่การรักษาโรคที่ติดอยู่แล้ว
หลายคนค้นหาว่า doxy prep แต่คำที่ถูกต้องคือ doxy-PEP เพราะกินหลังสัมผัสเชื้อ ส่วน PrEP คือยาป้องกันเอชไอวีที่กินก่อนสัมผัสเชื้อ อ่านการเปรียบเทียบได้ใน doxy-PEP กับ PEP และ PrEP ต่างกันยังไง
กรมควบคุมโรค, CDC และ WHO พูดถึง doxy-PEP ในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศ โดยเป็นมาตรการเสริม ไม่ใช่มาตรการหลัก
doxy-PEP ป้องกันโรคอะไรได้บ้าง
doxy-PEP ลดโอกาสติดซิฟิลิสและหนองในเทียมได้ชัดเจนในการศึกษาทางคลินิก ส่วนหนองในแท้ผลไม่แน่นอน และแนวทางของไทยไม่แนะนำให้ใช้เพื่อป้องกันหนองใน
ในการศึกษา DoxyPEP กลุ่มผู้ใช้ PrEP ตรวจพบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในการตรวจรายไตรมาส 10.7% ของครั้งที่ตรวจในกลุ่มที่ใช้ doxycycline เทียบกับ 31.9% ในกลุ่มดูแลตามปกติ ผู้วิจัยสรุปว่าอัตราการติดโรคโดยรวมต่ำลงราวสองในสาม
ตารางนี้แยกผลรายโรคจากการศึกษาแต่ละฉบับ ตามที่ CDC รวบรวมไว้ ตัวเลขคือ risk ratio (RR) หรือ hazard ratio (HR) เทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ใช้ doxy-PEP ค่าต่ำกว่า 1 แปลว่าติดน้อยกว่า ตัวเลขในวงเล็บคือช่วงความเชื่อมั่น aHR คือ HR ที่ปรับค่าแล้ว
ตัวเลข DoxyVac ในตารางมาจากการวิเคราะห์ช่วงแรกที่ CDC รวบรวม ส่วนรายงานฉบับสุดท้ายของ DoxyVac (ผู้เข้าร่วม 556 คนที่ใช้ PrEP) พบว่าคลามัยเดียหรือซิฟิลิสเกิด 8.8 ต่อ 53.2 ต่อ 100 คนปี เมื่อเทียบกลุ่มที่ใช้ doxy-PEP กับกลุ่มที่ไม่ใช้ (aHR 0.17) การศึกษา DoxyPEP และ DoxyVac ทำในกลุ่มที่ใช้ PrEP ผลจึงอาจไม่เหมือนกันในทุกกลุ่ม
| โรค | DoxyPEP (กลุ่มใช้ PrEP) RR | DoxyVac aHR | IPERGAY HR |
|---|---|---|---|
| ซิฟิลิส | 0.13 (0.03-0.59) | 0.21 (0.09-0.47) | 0.27 (0.07-0.98) |
| หนองในเทียม | 0.12 (0.05-0.25) | 0.11 (0.04-0.30) | 0.30 (0.13-0.70) |
| หนองใน | 0.45 (0.34-0.65) | 0.49 (0.32-0.76) | 0.83 (0.47-1.47) ไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญ |
วิธีกิน doxy-PEP
ตามแนวทางกรมควบคุมโรค กิน doxycycline ครั้งละ 200 มิลลิกรัมภายใน 24 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ โดยอยู่ในความดูแลของแพทย์
- ในไทยมี doxycycline แบบ 100 มิลลิกรัม แนวทางให้กินครั้งละ 2 แคปซูลหรือ 2 เม็ดพร้อมกัน เพื่อให้ได้ 200 มิลลิกรัม
- CDC ระบุว่าไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมใน 24 ชั่วโมง และให้กินโดยเร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง
- กินพร้อมอาหารหรือหลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมาก ๆ
- นั่งตัวตรงอย่างน้อย 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงหลังกิน เพื่อลดการระคายเคืองหลอดอาหาร
- เว้นห่างจากผลิตภัณฑ์ที่มีแคลเซียม แมกนีเซียม อะลูมิเนียม สังกะสี หรือเหล็ก อย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง
ผลข้างเคียงและวิธีลดอาการอยู่ในบทความแยกต่างหาก ก่อนใช้ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเสมอ
📖 อ่านเพิ่มเติม: อยากรู้ว่ากินแล้วอาจรู้สึกอย่างไร และกลุ่มไหนต้องระวัง อ่านต่อที่นี่ doxy-PEP: ผลข้างเคียง และใครไม่ควรใช้
ใครเหมาะกับ doxy-PEP
แนวทางของไทยและ CDC พูดถึงชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศเป็นหลัก ส่วนในผู้หญิงแนวทางไทยไม่แนะนำ
- CDC: แนะนำให้พูดคุยเรื่อง doxy-PEP กับชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย และหญิงข้ามเพศ ที่เคยวินิจฉัยซิฟิลิส หนองในเทียม หรือหนองในอย่างน้อยหนึ่งครั้งในรอบ 12 เดือน โดยตัดสินใจร่วมกันระหว่างแพทย์กับผู้รับบริการ
- กรมควบคุมโรค: พิจารณาในผู้ที่มีความเสี่ยง เช่น ไม่ใช้ถุงยางอนามัย หรือถุงยางแตก รั่ว หลุด และผู้ที่เคยติดซิฟิลิสหรือโรคจากแบคทีเรียหลายโรคในรอบ 1 ปี
ในผู้หญิง การศึกษา dPEP ที่เคนยาติดตามหญิงอายุ 18-30 ปีที่ใช้ PrEP จำนวน 449 คน พบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ 25.1 ต่อ 100 คนปี ในกลุ่ม doxycycline และ 29.0 ในกลุ่มดูแลตามปกติ (RR 0.88 ช่วง 0.60-1.29) ซึ่งไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ การตรวจเส้นผมพบ doxycycline ใน 29% ของตัวอย่าง จึงมีข้อสังเกตว่าอาจกินยาไม่สม่ำเสมอ และเชื้อหนองในที่พบทั้งหมดดื้อต่อ doxycycline
แนวทางไทยจึงไม่แนะนำ doxy-PEP ในเพศหญิง ส่วน CDC ยังไม่มีคำแนะนำสำหรับหญิงซิสเจนเดอร์ ชายต่างเพศ และผู้ชายข้ามเพศ ให้เป็นดุลยพินิจของแพทย์ หากไม่แน่ใจว่าตัวเองอยู่ในกลุ่มไหน ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
doxy-PEP ไม่ได้ป้องกันอะไร
doxy-PEP ไม่ป้องกัน HIV เริม และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ นอกเหนือจากที่การศึกษาพบ และขนาดนี้ไม่พอรักษาโรคที่ติดอยู่แล้ว (ข้อมูลจาก CDC)
- HIV: doxycycline เป็นยาปฏิชีวนะ ไม่ใช่ยาต้านไวรัส ผู้ที่ต้องการป้องกันเอชไอวีต้องคุยกับแพทย์เรื่อง PrEP หรือ PEP
- เริม: เกิดจากไวรัส ไม่ใช่แบคทีเรีย อ่านเพิ่มที่ การรักษาเริม
- HPV: เป็นไวรัสเช่นกัน แนวทางไทยพูดถึงวัคซีน HPV เป็นมาตรการแยกต่างหาก
- โรคที่เป็นอยู่แล้ว: ถ้ามีอาการ เช่น แผล ตกขาวหรือหนองผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจ
แนวทางไทยย้ำว่า doxy-PEP เป็นมาตรการเสริม มาตรการหลักคือการใช้ถุงยางอนามัย
📖 อ่านเพิ่มเติม: ชื่อคล้ายกันแต่ใช้ต่างกัน ดูตารางเปรียบเทียบทั้งสามแบบได้ที่นี่ doxy-PEP กับ PEP และ PrEP ต่างกันยังไง
ต้องตรวจอะไรระหว่างใช้ doxy-PEP
CDC แนะนำให้ตรวจก่อนเริ่มและตรวจซ้ำทุก 3-6 เดือน พร้อมประเมินอีกครั้งว่ายังจำเป็นต้องใช้ doxy-PEP หรือไม่
- ตรวจหาหนองในและหนองในเทียมด้วยวิธี NAAT ตามตำแหน่งที่สัมผัส และตรวจเลือดหาซิฟิลิส
- ตรวจ HIV ทุก 3-6 เดือน ถ้าไม่ได้ใช้ PrEP
- ตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี
- พิจารณาวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ตับอักเสบเอ ฝีดาษวานร และ HPV
แนวทางของกรมควบคุมโรคก็ระบุให้ผู้รับบริการได้รับข้อมูลเรื่องการตรวจ HIV โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ไวรัสตับอักเสบ และวัคซีนอย่างครบถ้วน
แนวทางในไทย กรมควบคุมโรค 2567
กรมควบคุมโรคออกคำแนะนำฉบับที่ 1 เมื่อเดือนมิถุนายน 2567 ให้ใช้ doxy-PEP เพื่อป้องกันหนองในเทียมและซิฟิลิส แต่ไม่แนะนำสำหรับป้องกันหนองในในประเทศไทย
เหตุผลคือข้อมูลเฝ้าระวังของศูนย์การแพทย์ด้านโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ช่วงปี 2561-2565 พบว่าเชื้อหนองในดื้อยากลุ่ม tetracyclines ประมาณ 80-90% ซึ่ง doxycycline อยู่ในกลุ่มนี้ ตรงนี้เป็นจุดที่ข้อมูลต่างประเทศไม่ได้บอกทั้งหมด
- ในต่างประเทศ ลดการติดเชื้อโดยรวมได้ราว 65% ลดหนองในเทียมและซิฟิลิสราว 70-90% และหนองในราว 30-60%
- กลุ่มเป้าหมายคือชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศ ไม่แนะนำในเพศหญิง
- ควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ และเป็นการตัดสินใจร่วมกัน
- ควรพิจารณาเฉพาะรายที่เหมาะสม เพราะอาจเพิ่มโอกาสดื้อยาของเชื้ออื่นที่ปัจจุบันรักษาด้วย doxycycline ได้
- เป็นมาตรการเสริมจากถุงยางอนามัย
ส่วน WHO ประกาศคำแนะนำแรกเรื่อง doxy-PEP เมื่อ 28 พฤษภาคม 2569 ระบุกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศ มุ่งที่ซิฟิลิสและหนองในเทียม และอาจลดหนองในได้ในบางพื้นที่ พร้อมให้เฝ้าระวังเชื้อดื้อยา
เช็คลิสต์ 5 ข้อก่อนใช้ doxy-PEP จากเภสัชกร Intimo Life
เช็คลิสต์นี้ช่วยเตรียมคำถามก่อนพบแพทย์ ไม่ได้ให้เริ่มใช้เอง เภสัชกร Intimo Life แนะนำให้ไล่ตามนี้
- เราอยู่ในกลุ่มที่แนวทางพูดถึงหรือไม่: ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายหรือหญิงข้ามเพศ ที่มีความเสี่ยงหรือเคยติดซิฟิลิสและโรคจากแบคทีเรียในรอบ 1 ปี หากเป็นผู้หญิง แนวทางไทยไม่แนะนำ
- มีข้อห้ามใช้หรือไม่: แพ้ doxycycline หรือยากลุ่ม tetracyclines ตั้งครรภ์ หรือเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 8 ปี
- ใช้ยาหรืออาหารเสริมอะไรอยู่: แคลเซียม แมกนีเซียม อะลูมิเนียม สังกะสี เหล็ก ยา isotretinoin และยาเม็ดคุมกำเนิด เพราะต้องเว้นระยะหรือมีผลต่อกัน
- มีแผนตรวจหรือไม่: ตรวจโรคและ HIV ทุก 3-6 เดือน และรู้ว่าต้องไปหาหมอเมื่อมีอาการแบบไหน
- ยังใช้ถุงยางอนามัยหรือไม่: doxy-PEP เป็นตัวเสริม ไม่ใช่ตัวแทน
ถ้ามีข้อใดตอบไม่ได้ ให้ถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนเสมอ
ซื้อ doxy-PEP ได้ที่ไหน
Doxycycline 100 มิลลิกรัมเป็นยาปฏิชีวนะ ควรคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ทุกครั้ง ไม่ควรซื้อมากินเอง
- แนวทางกรมควบคุมโรคให้ใช้ doxy-PEP ภายใต้การดูแลของแพทย์ และตัดสินใจร่วมกัน
- เภสัชกร Intimo Life ให้คำแนะนำเรื่องข้อห้ามใช้ ยาที่ต้องเว้นระยะ และอาการที่ควรไปพบแพทย์
- ดูข้อมูลยา doxycycline ที่ร้านมีได้ที่ คอลเลกชัน Doxycycline
ถามเภสัชกรผ่านช่องทางติดต่อของ Intimo Life ได้ก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย
เป็นตัวยาเดียวกัน ต่างที่จุดประสงค์ doxy-PEP คือกินครั้งเดียว 200 มิลลิกรัมหลังมีความเสี่ยง เพื่อป้องกัน ส่วนการรักษาโรคที่ติดอยู่ต้องให้แพทย์เป็นผู้สั่ง เพราะขนาดของ doxy-PEP ไม่พอรักษาการติดเชื้อที่เป็นอยู่ (CDC)
แนวทางกรมควบคุมโรคกำหนดให้กินภายใน 24 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ ส่วน CDC ระบุว่าให้กินโดยเร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง หากเลย 72 ชั่วโมงแล้ว แนวทางไม่ได้ครอบคลุม ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจแทน
CDC ระบุว่าไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อ 24 ชั่วโมง คือไม่เกินหนึ่งครั้งใน 1 วัน ส่วนความถี่โดยรวมให้แพทย์ประเมินตามความเสี่ยง และทบทวนว่ายังจำเป็นหรือไม่ทุก 3-6 เดือน
ไม่ได้ ขนาดของ doxy-PEP ไม่พอรักษาโรคที่ติดอยู่แล้ว (CDC) ถ้ามีอาการหรือผลตรวจเป็นบวก ต้องให้แพทย์เลือกยาและขนาดที่เหมาะสม
ควรเว้นระยะ แนวทางกรมควบคุมโรคให้เว้นห่างอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมงจากแคลเซียม แมกนีเซียม อะลูมิเนียม สังกะสี และเหล็ก CDC แนะนำให้เว้น 2 ชั่วโมงจากนม ยาลดกรด และอาหารเสริมแคลเซียม เหล็ก แมกนีเซียม
แนวทางกรมควบคุมโรคพูดถึงเฉพาะผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์หนักเรื้อรังว่า ยาจะอยู่ในร่างกายสั้นลงและได้ผลน้อยลง หากกังวลเรื่องการดื่ม ควรถามเภสัชกรหรือแพทย์
doxycycline อาจทำให้ยาเม็ดคุมกำเนิดได้ผลน้อยลง แนวทางไทยให้ใช้วิธีคุมกำเนิดอื่นร่วมด้วย เช่น ถุงยางอนามัย และควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรว่าใช้ยาคุมอยู่
แล้ว WHO ประกาศคำแนะนำแรกเมื่อ 28 พฤษภาคม 2569 สำหรับชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและหญิงข้ามเพศ โดยเน้นผู้ที่เพิ่งเป็นหรือเป็นซ้ำโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ โดยเฉพาะซิฟิลิส เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางสุขภาพทางเพศแบบองค์รวม และให้เฝ้าระวังเชื้อดื้อยา
⚠️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ
เนื้อหาในบทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาทดแทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์หรือเภสัชกรผู้เชี่ยวชาญ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการหรือการใช้ยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
แหล่งอ้างอิง
- CDC — Preventing STIs with Doxy PEP
- CDC — Clinical Guidelines on Doxycycline PEP for Bacterial STI Prevention, United States, 2024
- WHO — แนะนำ doxycycline PEP เป็นครั้งแรก (28 พ.ค. 2569)
- NHS — Doxycycline: antibiotic for bacterial infections
- MedlinePlus — Doxycycline
- กรมควบคุมโรค — คำแนะนำการใช้ Doxy-PEP ฉบับที่ 1 (2567)
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
ดูข้อมูลยา doxycycline และปรึกษาเภสัชกร Intimo Life ก่อนตัดสินใจใช้
Metronidazole ยารักษาช่องคลอดอักเสบ แก้ตกขาวผิดปกติยาแก้ตกขาว รักษาช่องคลอดอักเสบจากแบคทีเรีย
✓ มีสินค้า40.00 ฿(4฿/เม็ด)
Vilerm ยารักษาเริม แบบเม็ดทานยารักษาเริมแบบกิน ช่วยลดอาการและป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
✓ มีสินค้าเริ่มต้น 55.00 ฿(11฿/เม็ด)สินค้าหมด
Firide ยาแก้ผมร่วง สัญชาติไทยยาปลูกผม Finasteride คุณภาพดี ราคาคุ้มค่าต่อกล่อง
สินค้าหมดเริ่มต้น 345.00 ฿(11.50฿/เม็ด)
Gofen ยาแก้ปวดท้องเมนส์ ออกฤทธิ์เร็วGofen ยาแก้ปวดประจำเดือน ปวดหัว ปวดกล้ามเนื้อ
✓ มีสินค้า120.00 ฿(12฿/เม็ด)
Annylyn ยาคุมฮอร์โมนรวม สำหรับผู้เริ่มต้นยาคุมแอนนี่ สูตรเรียบง่าย ใช้งานง่าย
✓ มีสินค้า118.00 ฿(4.21฿/เม็ด)
Sumigran ยาแก้ไมเกรน กลุ่ม Triptan ออกฤทธิ์เร็วยาแก้ไมเกรนที่ออกฤทธิ์จำเพาะ ไม่ระคายกระเพาะ
✓ มีสินค้า98.00 ฿(16.33฿/เม็ด)
Preme ยาคุมฮอร์โมนรวม สูตรอ่อนโยนสูตรอ่อนโยน ดูแลผิว ลดอาการบวมน้ำ
✓ มีสินค้า105.00 ฿(4.11฿/เม็ด)
Tofago ยาแก้ไมเกรน บรรเทาอาการเฉียบพลันยาไมเกรนบรรเทาอาการปวดหัวรุนแรงอย่างตรงจุด
✓ มีสินค้า40.00 ฿(4฿/เม็ด)
B-Ciprofloxacin ยาแก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ และกรวยไตอักเสบยาปฏิชีวนะออกฤทธิ์กว้าง รักษาปัสสาวะอักเสบได้ผลดี
✓ มีสินค้า49.00 ฿(4.9฿/เม็ด)
Tansy One ยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ดยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ด ครบโดส ไม่ต้องทานซ้ำ
✓ มีสินค้า80.00 ฿(80฿/เม็ด)
Enaril ยาความดัน กลุ่ม ACE inhibitorยาลดความดันกลุ่ม ACE inhibitor ดูแลหัวใจ
✓ มีสินค้าเริ่มต้น 150.00 ฿(1.5฿/เม็ด)
Nasonex ยาแก้แพ้แบบสเปรย์พ่นจมูกสปรย์พ่นจมูกแก้ภูมิแพ้อากาศ ไม่ง่วง ใช้ได้ทุกวัน
✓ มีสินค้าเริ่มต้น 549.00 ฿


