Yasmin

Yasmin (ยาสมิน) คือยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมที่ได้รับความนิยม ประกอบด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนสังเคราะห์ (ethinylestradiol) และฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนสังเคราะห์ (drospirenone) โดยมีตัวยาและขนาดความแรงของฮอร์โมนเหมือนกับยาคุมกำเนิดอีกยี่ห้อหนึ่งที่ชื่อว่า Lucette

คนส่วนใหญ่รับประทาน Yasmin เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ แต่ตัวยานี้ยังมีประโยชน์ในการช่วยรักษาสิว รวมถึงช่วยควบคุมอาการประจำเดือนมามากหรืออาการปวดประจำเดือนได้อีกด้วย

Yasmin ป้องกันการตั้งครรภ์ได้ด้วย 3 วิธี ดังนี้:

1. หยุดการตกไข่ โดยทำให้รังไข่ไม่ปล่อยไข่ออกมา
2. ทำให้เมือกที่ปากมดลูกข้นขึ้น ทำให้สเปิร์มเข้าไปในมดลูกได้ยาก
3. ทำให้เยื่อบุผนังมดลูกบางลง เพื่อป้องกันไม่ให้ไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิฝังตัวและเจริญเติบโต

ยาคุมกำเนิดยาสมิน 1 แผง จะมีทั้งหมด 21 เม็ด โดยบนแผงยาสมินจะมีเครื่องหมายระบุวันในสัปดาห์ที่ควรรับประทานอย่างชัดเจน วิธีการทานยาสมินที่ถูกต้องคือ:

• ดื่มน้ำตามเมื่อกลืนยาคุมกำเนิดยาสมิน 1 เม็ดในเวลาเดียวกันของทุกวัน
• ทานยาสมินวันละเม็ดติดต่อกันจนครบ 21 วัน จากนั้นให้เว้นระยะหยุดยา 7 วัน ซึ่งในช่วงที่ไม่ได้ทานยาคุมกำเนิดนี้ คุณจะมีเลือดออกคล้ายประจำเดือน (เลือดถอนยา)
• เมื่อครบกำหนดหยุดยา 7 วัน ให้เริ่มทานยาคุมกำเนิดยาสมินแผงใหม่ในวันที่ 8 ทันที แม้ว่าประจำเดือนจะยังไม่หมดก็ตาม
• ควรทานยาสมินให้ตรงตามวันในสัปดาห์ที่ระบุบนแผง เพื่อให้คุณเริ่มยาคุมกำเนิดแผงใหม่ในวันเดิมของสัปดาห์เสมอ ซึ่งจะช่วยให้รอบเดือนของคุณมาตรงกันในทุกๆ เดือน
• หากทานยาคุมกำเนิดยาสมินอย่างถูกต้องตามวิธีนี้ คุณจะยังคงได้รับการคุ้มครองจากการตั้งครรภ์แม้ในช่วงที่หยุดยา 7 วัน

ควรทานยาสมินเวลาไหน?

คุณควรทานยาคุมกำเนิดยาสมินในเวลาเดียวกันทุกวัน โดยเลือกเวลาที่สะดวกที่สุด อาจใช้วิธีตั้งนาฬิกาปลุกเตือน หรือวางยาคุมกำเนิดไว้ในจุดที่มองเห็นง่ายเพื่อกันลืม

ต้องทานยาสมินนานแค่ไหน?

คุณสามารถทานยาคุมกำเนิดยาสมินได้นานเท่าที่ต้องการป้องกันการตั้งครรภ์ โดยปกติจะทานยาสมินติดต่อกัน 21 วันและเว้น 7 วัน แต่หากจำเป็นต้องเลื่อนประจำเดือน (เช่น ไปเที่ยวหรือมีธุระสำคัญ) คุณสามารถทานยาคุมกำเนิดยาสมิน 2 แผงติดต่อกันได้โดยไม่ต้องเว้นระยะหยุดยา

ควรทำอย่างไรหากลืมทานยาคุมกำเนิดยาสมิน?

• หากลืมทานยาสมินน้อยกว่า 12 ชั่วโมง: ให้รีบทานยาสมินเม็ดที่ลืมทันทีที่นึกได้ และทานเม็ดต่อไปตามเวลาปกติ (อาจต้องทาน 2 เม็ดในวันเดียว) ซึ่งวิธีนี้ยาคุมกำเนิดจะยังคงประสิทธิภาพในการป้องกันได้ตามปกติ
• หากลืมทานยาสมินมากกว่า 12 ชั่วโมง: ประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดอาจลดลง หากมีเพศสัมพันธ์ในช่วงนี้อาจต้องใช้ยาคุมฉุกเฉินร่วมด้วย
• หากลืมทานยาสมินในช่วงสัปดาห์ที่ 3 ของแผง:
  
  ทานเม็ดที่ลืมทันทีที่นึกได้ และเมื่อทานยาสมินแผงนั้นหมด ให้เริ่มแผงใหม่ต่อทันทีโดยไม่ต้องเว้นระยะหยุดยา 7 วัน
  หรือ หยุดทานยาสมินแผงนั้นแล้วเริ่มช่วงหยุดยา 7 วันทันที (นับวันที่ลืมเป็นวันแรก) จากนั้นจึงเริ่มยาคุมกำเนิดยาสมินแผงใหม่
  

หากลืมทานยาคุมกำเนิดยาสมินแล้วไม่มีเลือดออกในช่วงที่หยุดยา มีโอกาสที่คุณจะตั้งครรภ์ได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มทานยาสมินแผงถัดไปครับ

เช่นเดียวกับยาทุกชนิด ยาสมินอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีอาการเหล่านี้

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย (อาจเกิดขึ้นกับผู้ใช้ 1 ถึง 10 คนในทุก 100 คน):

• มีเลือดออกระหว่างรอบเดือน
• เจ็บหรือคัดเต้านม
• ซึมเศร้า
• ปวดหัว
• ไมเกรน
• คลื่นไส้
• ติดเชื้อราในช่องปากหรือช่องคลอด (thrush)

ผลข้างเคียงที่ไม่ค่อยพบบ่อย (อาจเกิดขึ้นกับผู้ใช้ 1 ถึง 10 คนในทุก 1,000 คน):

• ความต้องการทางเพศเปลี่ยนแปลง
• เต้านมขยายใหญ่ขึ้น
• ความดันเลือดสูงหรือต่ำ
• อาเจียน
• ท้องเสีย
• ผื่นผิวหนัง
• สิว
• คันรุนแรง
• ผมร่วง
• การติดเชื้อในช่องคลอด
• น้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลง หรือมีอาการบวมน้ำ

ผลข้างเคียงที่หายาก (อาจเกิดขึ้นกับผู้ใช้ 1 ถึง 10 คนในทุก 10,000 คน):

• อาการแพ้
• มีน้ำหลั่งจากเต้านม
• หอบหืด
• ปัญหาเกี่ยวกับการได้ยิน
• โรคผิวหนัง เช่น erythema nodosum (ผื่นแดงที่ผิวหนัง)
• ลิ่มเลือดอุดตันในเส้นเลือดดำหรือเส้นเลือดแดง เช่น ในขาหรือเท้า (ลิ่มเลือดดำลึก), ปอด (ลิ่มเลือดอุดตันในปอด), หัวใจวาย, โรคหลอดเลือดสมอง, อาการเหมือนโรคหลอดเลือดสมองชั่วคราว (transient ischaemic attack), หรือลิ่มเลือดในตับ, กระเพาะอาหารหรือลำไส้, ไต หรือดวงตา

ผลข้างเคียงของยาคุมกำเนิดยาสมินจะคงอยู่นานแค่ไหน?

โดยปกติแล้ว ผลข้างเคียงจากการใช้ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนอย่างยาสมิน มักจะหายไปเองภายในระยะเวลา 3 เดือน หรือเมื่อร่างกายของคุณเริ่มปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนได้แล้ว แต่หากคุณพบว่าผลข้างเคียงจากการทานยาสมินยังคงอยู่เป็นเวลานาน หรือรู้สึกว่าอาการเหล่านั้นยากต่อการรับมือ คุณควรปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำ

ควรทำอย่างไรหากเกิดผลข้างเคียงจากยาสมิน?

หากผลข้างเคียงจากการใช้ยาคุมกำเนิดยาสมินมีอาการเพียงเล็กน้อยและคุณรู้สึกว่าพอจะรับไหว คุณไม่จำเป็นต้องทำอะไรเป็นพิเศษ หรืออาจเลือกใช้ยาสามัญประจำบ้านทั่วไปเพื่อบรรเทาอาการตามอาการได้ ซึ่งหากคุณรอจนครบช่วง 3 เดือนแรก อาการเหล่านี้มักจะค่อยๆ หายไปเอง

อย่างไรก็ตาม หากคุณพบผลข้างเคียงจากการทานยาสมินที่ยาวนานเกินกว่า 3 เดือน หรือเริ่มส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตประจำวัน คุณควรแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลทราบ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญอาจแนะนำให้ลองเปลี่ยนไปใช้ยาคุมกำเนิดประเภทอื่นที่มีผลข้างเคียงน้อยกว่าแทน

อาการรุนแรงที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที

หากคุณมีอาการข้างเคียงที่รุนแรงจากการใช้ยาคุมกำเนิดยาสมิน ดังต่อไปนี้ ให้รีบไปห้องฉุกเฉินหรือติดต่อหน่วยกู้ภัยทันที:

• มีอาการบวมที่ริมฝีปาก ใบหน้า ลิ้น หรือลำคอ
• หายใจลำบากหรือกลืนลำบาก
• มีสัญญาณบ่งบอกถึงภาวะลิ่มเลือดอุดตัน (เช่น ปวดขาอย่างรุนแรง หรือเจ็บหน้าอกกะทันหัน)

ยาสมินอาจไม่เหมาะสมสำหรับทุกคน

ห้ามรับประทานยาสมินหากคุณ:

• มีหรือตั้งแต่เคยมีลิ่มเลือดอุดตันในขา ปอด หรืออวัยวะอื่นใด
• มีปัญหาเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด
• ต้องเข้ารับการผ่าตัดหรือไม่สามารถเดินได้เป็นเวลานาน
• เคยมีประวัติหัวใจวายหรือโรคหลอดเลือดสมอง
• มีอาการเจ็บหน้าอก (angina) หรือเคยมีอาการโรคหลอดเลือดสมองชั่วคราว (mini stroke หรือ transient ischaemic attack)
• มีโรคหรือภาวะที่เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดลิ่มเลือด เช่น ความดันโลหิตสูง, คอเลสเตอรอลหรือไตรกลีเซอไรด์สูง, หรือโรคเบาหวาน
• มีอาการไมเกรนที่มีอาการนำ (migraine with aura)
• มีปัญหาเกี่ยวกับไต
• มีโรคตับ
• อาจมีมะเร็งเต้านมหรือมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นมะเร็งเต้านม
• มีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• เป็นโรคตับอักเสบซีและรับประทานยารักษาโรคนี้
• แพ้ส่วนประกอบใดๆ ในยาสมิน

คุณควรแจ้งให้แพทย์ทราบหากคุณกำลังรับประทานยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อเอง หรือสมุนไพร ก่อนเริ่มรับประทานยาสมิน

การตั้งครรภ์และการให้นมบุตร

• ห้ามรับประทานยาสมินในระหว่างตั้งครรภ์ หากคุณตั้งครรภ์ขณะรับประทานยาสมิน ต้องหยุดใช้ทันทีและแจ้งแพทย์
• หากต้องการตั้งครรภ์ สามารถหยุดรับประทานยาสมินได้ทุกเมื่อ
• ไม่แนะนำให้รับประทานยาสมินในช่วงให้นมบุตร หากต้องการใช้ยาคุมกำเนิดในช่วงให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสม

การทานยาสมินเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตันหรือไม่?

แม้จะพบได้น้อยมาก แต่การทานยาสมินสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ โดยปกติแล้วยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมอย่างยาสมินจะเพิ่มความเสี่ยงนี้เพียงเล็กน้อยและยังถือว่าอยู่ในระดับที่ต่ำ อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือคุณต้องแจ้งประวัติสุขภาพให้แพทย์ทราบ เพื่อให้แพทย์ตรวจสอบว่าคุณมีความเสี่ยงเดิมที่อาจทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ง่ายอยู่แล้วหรือไม่

ยาสมินทำให้เกิดสิวได้หรือไม่?

ในช่วงแรกที่เริ่มทานยาคุมกำเนิดยาสมิน คุณอาจพบผลข้างเคียงคือการเกิดสิวได้ แต่ในทางกลับกัน ยาสมินได้รับการพิสูจน์แล้วว่าสามารถช่วยให้สิวดีขึ้นได้เมื่อทานไปสักระยะหนึ่ง

สาเหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะยาสมินมีส่วนประกอบของ ดรอสไพรีโนน (drospirenone) ซึ่งเป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนสังเคราะห์ โดยผลการศึกษาพบว่าฮอร์โมนตัวนี้ในยาคุมกำเนิดสามารถช่วยลดอาการของสิวได้มากกว่า 50% แต่อาจต้องใช้เวลาประมาณ 3 เดือนจึงจะเริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน

ทานยาสมินแล้วน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือไม่?

น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นเป็นผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้จากการใช้ยาคุมกำเนิดยาสมิน แต่พบได้ไม่บ่อยนัก การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวจากการทานยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมอาจเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวจากการบวมน้ำ และในบางรายอาจพบว่าน้ำหนักตัวลดลงได้เช่นกัน

ยาสมินทำให้มีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือนได้ไหม?

ได้ครับ ผลข้างเคียงที่พบบ่อยของยาคุมกำเนิดรวมถึงยาสมิน คือการมีเลือดออกระหว่างรอบเดือน ซึ่งมักจะพบได้บ่อยในช่วง 3 เดือนแรกที่เริ่มใช้ และอาการจะค่อยๆ หายไปเองเมื่อร่างกายปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนได้แล้ว

คนสูบบุหรี่สามารถทานยาสมินได้หรือไม่?

ห้ามใช้ยาสมินหากคุณสูบบุหรี่และมีอายุเกิน 35 ปีขึ้นไป เพราะจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมองอย่างมาก หากคุณสูบบุหรี่และมีอายุเกิน 35 ปี แต่กำลังมองหายาคุมกำเนิดที่เหมาะสม ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยว (Mini pill) อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า

ยาสมินช่วยหยุดประจำเดือนได้หรือไม่?

หากคุณทานยาคุมกำเนิดยาสมินติดต่อกัน 2 แผงโดยไม่เว้นระยะหยุดยา จะสามารถช่วยป้องกันไม่ให้มีเลือดถอนยา (เลือดที่มาคล้ายประจำเดือน) ในช่วงสัปดาห์ที่หยุดยาได้ นอกจากนี้ คุณยังสามารถปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการใช้ยาเลื่อนประจำเดือนสำหรับโอกาสสำคัญหรือวันหยุดพักผ่อนได้อีกด้วยครับ