ยาคุมกำเนิดช่วยรักษาสิวได้จริงไหม? ตัวไหนดี

ยาคุมกำเนิดกับสิว ทำไมถึงเกี่ยวกัน?

สิวไม่ได้เกิดจากความสกปรกอย่างเดียว แต่ฮอร์โมนเป็นตัวการสำคัญ โดยเฉพาะ แอนโดรเจน (Androgen) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชายที่ผู้หญิงก็มีเช่นกัน เมื่อแอนโดรเจนสูง ต่อมไขมันใต้ผิวหนังจะทำงานหนักขึ้น ผลิตซีบัม (น้ำมันบนผิว) มากเกินไป ทำให้รูขุมขนอุดตัน เกิดสิวอักเสบตามมา

ผู้หญิงหลายคนสังเกตว่าสิวมักขึ้นเยอะช่วงก่อนมีประจำเดือน หรือช่วงที่ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง นั่นเป็นเพราะระดับแอนโดรเจนในร่างกายผันผวนนั่นเอง

📌 สถิติน่ารู้:

• สิวเกิดกับวัยรุ่นถึง 85% และผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ 5-12% ยังคงมีปัญหาสิวต่อเนื่อง
• ผู้หญิงที่มีภาวะ PCOS (ถุงน้ำรังไข่หลายใบ) มากถึง 70-80% มีปัญหาผิวหนังรวมถึงสิว

ยาคุมช่วยลดสิวได้ยังไง? (กลไกการทำงาน)

ยาคุมกำเนิดชนิด ฮอร์โมนรวม (Combined Oral Contraceptives / COCs) ที่มีทั้งเอสโตรเจนและโปรเจสตินทำงานลดสิวผ่าน 3 กลไกหลัก:

1. เพิ่ม SHBG จับแอนโดรเจนไว้

เอสโตรเจนในยาคุมกระตุ้นให้ตับผลิตโปรตีนชื่อ SHBG (Sex Hormone-Binding Globulin) มากขึ้น โปรตีนตัวนี้จะไปจับกับแอนโดรเจน (โดยเฉพาะ Testosterone และ DHT) ทำให้แอนโดรเจนอิสระที่ไปกระตุ้นต่อมไขมันลดลง

2. ลดการผลิตแอนโดรเจนจากรังไข่

ยาคุมฮอร์โมนรวมยับยั้งการหลั่ง LH และ FSH จากต่อมใต้สมอง ทำให้รังไข่ผลิตแอนโดรเจนน้อยลง

3. โปรเจสตินบางตัวมีฤทธิ์ต้านแอนโดรเจนโดยตรง

โปรเจสตินรุ่นใหม่บางตัว เช่น Drospirenone และ Cyproterone Acetate มีคุณสมบัติต้านแอนโดรเจนโดยตรง ช่วยบล็อกไม่ให้แอนโดรเจนไปกระตุ้นต่อมไขมัน

📌 Meta-analysis จากผู้เข้าร่วมเกือบ 5,000 คน พบว่าที่ 6 เดือน ยาคุมฮอร์โมนรวมลดสิวได้ถึง 55% เทียบกับยาปฏิชีวนะที่ลดได้ 52% และยาหลอกลดได้เพียง 29%

ทำไมเดือนแรกสิวอาจขึ้นเพิ่ม?

ช่วงแรกที่เริ่มกินยาคุม ร่างกายกำลังปรับสมดุลฮอร์โมน บางคนอาจมีสิวขึ้นเพิ่มเล็กน้อย ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ไม่ต้องตกใจ ให้กินต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือนก่อนประเมินผล

หยุดกินยาคุมแล้วสิวจะกลับมาไหม?

คำตอบสั้นๆ คือ เป็นไปได้ เพราะยาคุมไม่ได้รักษาสาเหตุของสิวโดยตรง แต่ช่วย "ควบคุม" ระดับฮอร์โมนไว้ เมื่อหยุดยา ร่างกายจะกลับมาผลิตแอนโดรเจนตามปกติ ซึ่งอาจทำให้สิวกลับมาได้

วิธีลดโอกาสสิวกลับมาหลังหยุดยา

• ค่อยๆ หยุด — ปรึกษาเภสัชหรือแพทย์ก่อนหยุดยาคุม
• ดูแลผิวควบคู่ — ใช้สกินแคร์ที่เหมาะกับผิวมันและสิว เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มี Salicylic Acid, Niacinamide หรือ Retinoid
• ปรับไลฟ์สไตล์ — ลดน้ำตาล ลดนม ออกกำลังกาย นอนหลับให้เพียงพอ
• พิจารณาทางเลือกอื่น — หากสิวกลับมารุนแรง อาจปรึกษาแพทย์เรื่องยาทางเลือกอื่น

ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวช่วยลดสิวได้ไหม?

ไม่ได้ และอาจทำให้สิวแย่ลงด้วย

ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว (Progestin-Only Pills) ไม่มีเอสโตรเจน จึงไม่ได้กระตุ้นการผลิต SHBG เพื่อจับแอนโดรเจน นอกจากนี้ โปรเจสตินบางตัวในยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวยังมีฤทธิ์คล้ายแอนโดรเจน อาจทำให้ผิวมันขึ้นและสิวเพิ่ม

เช่นเดียวกับ ยาฝังคุมกำเนิด และ ห่วงอนามัยชนิดมีฮอร์โมน (Hormonal IUD) ที่มีแต่โปรเจสตินเพียงอย่างเดียว ก็ไม่ช่วยเรื่องสิวเช่นกัน

ใครเหมาะ / ไม่เหมาะกับการใช้ยาคุมรักษาสิว?

เหมาะกับ

• ผู้หญิงที่มีสิวฮอร์โมน (สิวขึ้นตามรอบเดือน บริเวณคาง แก้ม กราม)
• ต้องการคุมกำเนิดควบคู่ไปด้วย
• เคยลองยารักษาสิวทั่วไปแล้วไม่ได้ผล
• มีภาวะ PCOS ที่ทำให้สิวรุนแรง

ไม่เหมาะกับ

• ผู้ที่มีประวัติลิ่มเลือดอุดตัน (DVT)
• ผู้ที่เป็นไมเกรนชนิดมีออร่า
• ผู้สูบบุหรี่อายุ 35 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่มีโรคตับรุนแรง
• สตรีให้นมบุตร (ช่วง 3 สัปดาห์แรกหลังคลอด)

เคล็ดลับใช้ยาคุมรักษาสิวให้ได้ผลดีที่สุด

1. กินสม่ำเสมอทุกวัน — ข้ามวันหรือกินไม่ตรงเวลาจะทำให้ฮอร์โมนผันผวน สิวอาจกลับมา
2. อดทนอย่างน้อย 3 เดือน — อย่าเพิ่งเปลี่ยนยาหรือหยุดก่อนเวลา
3. ดูแลผิวควบคู่ — ยาคุมช่วยจากข้างใน แต่สกินแคร์ช่วยจากข้างนอก
4. ปรึกษาเภสัชหรือแพทย์ — เพื่อเลือกยาคุมที่มีโปรเจสตินเหมาะกับสภาพผิว
5. สังเกตร่างกาย — หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดขาบวม ปวดหัวรุนแรง ควรพบแพทย์ทันที

สรุป: ยาคุมรักษาสิวได้จริง แต่ต้องเลือกให้ถูกตัว

ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมช่วยลดสิวได้จริง โดยเฉพาะตัวที่มีโปรเจสตินฤทธิ์ต้านแอนโดรเจน เช่น Drospirenone หรือ Cyproterone Acetate แต่ต้องกินต่อเนื่องอย่างน้อย 3-6 เดือนถึงจะเห็นผลชัด และเมื่อหยุดยา สิวอาจกลับมาได้ ดังนั้นควรดูแลผิวและปรับไลฟ์สไตล์ควบคู่ไปด้วย

หากสนใจสั่งซื้อยาคุมกำเนิดออนไลน์ สามารถสมัครสมาชิกและปรึกษาเภสัชกรของ Intimo Life ได้เลย